Cześć! Dziś porozmawiamy o czymś bardzo ważnym: Zróżnicowaniu Gospodarczym Świata. Wyobraź sobie, że świat to wielki sklep. Niektóre kraje to bogate galerie handlowe, pełne wszystkiego, czego można zapragnąć. Inne to małe, lokalne sklepiki, które oferują podstawowe rzeczy.
To właśnie oznacza zróżnicowanie gospodarcze. Chodzi o to, że kraje na świecie bardzo różnią się pod względem tego, jak bogate są, co produkują i jak dobrze żyją ich mieszkańcy. To trochę jak z twoją klasą – nie każdy ma takie same oceny czy takie same zainteresowania, prawda?
Na sprawdzianie, który pewnie będziesz pisać (Sprawdzian!), pojawią się pewnie różne zagadnienia związane z tym tematem. Postaramy się je wyjaśnić krok po kroku.
Must Read
Pierwszą ważną rzeczą jest poziom rozwoju gospodarczego. Możemy podzielić kraje na kilka kategorii. Najczęściej używa się podziału na kraje rozwinięte i rozwijające się (czasem nazywane też biednymi lub zacofanymi, choć te określenia nie są zbyt miłe). Kraje rozwinięte, takie jak Stany Zjednoczone, Niemcy czy Japonia, mają zazwyczaj wysoki Produkt Krajowy Brutto (PKB) na mieszkańca.
Produkt Krajowy Brutto (PKB) to taka suma wszystkich dóbr i usług wyprodukowanych w danym kraju w ciągu roku. Im wyższy PKB na mieszkańca, tym zazwyczaj bogatsze są osoby żyjące w tym kraju. Pomyśl o tym jak o średniej kieszonkowej wszystkich w twojej klasie – jeśli ta średnia jest wysoka, to prawdopodobnie większość ludzi ma więcej pieniędzy.
Kraje rozwijające się, jak na przykład wiele krajów w Afryce czy Azji, mają zazwyczaj niższy PKB na mieszkańca. Często ich gospodarka opiera się bardziej na rolnictwie i wydobyciu surowców, a nie na zaawansowanej technologii czy usługach. To tak, jakby sklep miał głównie warzywa i owoce, a mało elektroniki.
Kolejnym ważnym wskaźnikiem jest wskaźnik rozwoju społecznego (HDI). To taki bardziej kompleksowy pomiar. HDI bierze pod uwagę nie tylko bogactwo (PKB), ale też dostęp do edukacji i średnią długość życia. Kraje z wysokim HDI oferują swoim mieszkańcom lepszą opiekę zdrowotną, dostęp do szkół i szkół wyższych, a ludzie żyją tam dłużej i zdrowiej.
Na przykład, w krajach rozwiniętych dzieci chodzą do dobrych szkół, a potem mają szansę iść na studia. Ludzie często żyją ponad 80 lat. W krajach rozwijających się dostęp do edukacji może być ograniczony, a średnia długość życia jest niższa, czasem poniżej 60 lat.
Pamiętaj, że to jest bardzo ogólny podział. Istnieją kraje, które są w trakcie szybkiego rozwoju, zwane czasem krajami wschodzącymi potęgami, jak na przykład Chiny czy Indie. One szybko nadrabiają zaległości.
Na pierwszą część sprawdzianu przygotuj się na pytania dotyczące tych podstawowych pojęć. Zrozumienie, dlaczego kraje są różne gospodarczo, jest kluczem do dalszej nauki. Myśl o tym jak o mapie świata, na której niektóre regiony są jasno zielone (bogate), a inne ciemniejsze (mniej bogate).
