Wyobraźcie sobie naszą Ziemię jako wielką, okrągłą pizzę. Na tej pizzy mamy specjalne linie, które pomagają nam odnaleźć każde miejsce na świecie. To południki i równoleżniki.
Południki są jak pionowe paski na pizzy, które biegną od góry do dołu, czyli od Bieguna Północnego do Bieguna Południowego. Wyobraźcie sobie, że Ziemia jest jabłkiem, a południki to jak linie, które narysowalibyście na nim od czubka do spodu. Wszystkie południki są tej samej długości i spotykają się w dwóch punktach – na biegunach. Ten, który jest najważniejszy, nazywa się Południkiem Zerowym (lub Południkiem Greenwich). Jest on jak główna linia, od której zaczynamy liczyć odległości na wschód i zachód.
Równoleżniki natomiast są jak poziome krążki na tej naszej pizzy, które okrążają Ziemię dookoła. Wyobraźcie sobie, że Ziemia to pomarańcza, a równoleżniki to jak krążki, które byście kroili, aby dostać plasterki. Wszystkie równoleżniki, oprócz największego, są krótsze od siebie i stają się coraz mniejsze, gdy zbliżamy się do biegunów. Ten największy i najważniejszy równoleżnik nazywa się Równikiem. Jest on jak taśma miernicza, która idealnie dzieli Ziemię na dwie równe połowy – półkulę północną i półkulę południową.
Must Read
Widzicie, południki są jak linie pionowe, a równoleżniki jak linie poziome. Tworzą one na mapie siatkę, trochę jak siatka w oknie, która pomaga nam dokładnie określić położenie każdego miejsca. To tak, jakbyśmy dawali każdemu miastu adres, który składa się z dwóch liczb – jednej określającej, jak daleko jest na północ lub południe (czyli dzięki równoleżnikom), a drugiej, jak daleko jest na wschód lub zachód (czyli dzięki południkom).
Każdy południk ma swoją długość geograficzną, a każdy równoleżnik swoją szerokość geograficzną. Długość geograficzna mówi nam, jak daleko jesteśmy na wschód lub zachód od Południka Zerowego. Szerokość geograficzna mówi nam, jak daleko jesteśmy na północ lub południe od Równika. Równik ma szerokość geograficzną 0 stopni, a bieguny mają po 90 stopni szerokości geograficznej – Biegun Północny 90° N i Biegun Południowy 90° S.
Wyobraźcie sobie, że jesteście na wakacjach. Wasz telefon pokazuje Wam Waszą pozycję za pomocą współrzędnych geograficznych, czyli właśnie długości i szerokości geograficznej. To dzięki południkom i równoleżnikom Wasz telefon wie, gdzie jesteście na Ziemi, tak jak kartka w zeszycie ma swoje linie, które pomagają Wam pisać prosto. Te magiczne linie pomagają nam nawigować po świecie, czy to na mapie, czy podczas podróży samolotem, czy statkiem.
