Wektory Fizyka Powtorzenie Klasa 7 Sprawdzian

Dzisiaj powtórzymy sobie, co to są wektory w fizyce. To bardzo ważny temat, który pojawi się na sprawdzianie w klasie 7.

Co to jest wektor?

Wyobraź sobie, że popychasz krzesło. Pchasz je z jakąś siłą i w jakimś kierunku. Siła i kierunek to są dwie rzeczy, które opisują to popchnięcie. W fizyce takie wielkości, które mają zarówno wartość (jak silna jest siła) jak i kierunek (w którą stronę popchnęliśmy), nazywamy wektorami.

Inne przykłady wektorów to:

• Prędkość: samochód jedzie z prędkością 50 km/h na północ. Wartość to 50 km/h, kierunek to północ.
• Przemieszczenie: przesunąłeś zeszyt o 10 cm w prawo. Wartość to 10 cm, kierunek to prawo.
• Siła: magnes przyciąga żelazko z pewną siłą w dół. Wartość to siła przyciągania, kierunek to w dół.

Wektor zaznaczamy strzałką. Długość tej strzałki pokazuje wartość wektora. Kierunek strzałki pokazuje kierunek wektora.

Jak opisujemy wektory?

Wektor możemy opisać na kilka sposobów:

1. Graficznie: Rysujemy strzałkę. Na przykład, żeby narysować wektor siły o wartości 10 N skierowany w prawo, możemy narysować strzałkę o długości np. 5 cm i napisać pod nią "10 N". Długość 5 cm reprezentuje 10 N siły.
2. Za pomocą współrzędnych: Jeśli nasz wektor zaczyna się w punkcie o współrzędnych (x1, y1) i kończy w punkcie o współrzędnych (x2, y2), to możemy opisać go przez różnicę tych współrzędnych. Wektor będzie miał współrzędne (x2 - x1, y2 - y1). Na przykład, jeśli wektor zaczyna się w punkcie (2, 3) i kończy w punkcie (5, 7), to jego współrzędne to (5 - 2, 7 - 3), czyli (3, 4).

Ważne pojęcia związane z wektorami:

• Wartość (długość) wektora: Jak wspomnieliśmy, to jest "ile" czegoś jest. W przypadku siły to jej wielkość, w przypadku prędkości to jej szybkość. Wartość wektora zazwyczaj oznaczamy przez dwie pionowe kreski obok nazwy wektora, np. |F|.
• Kierunek wektora: To jest linia prosta, wzdłuż której leży wektor. Może być pionowy, poziomy, po skosie.
• Zwrot wektora: To jest jedna z dwóch możliwości na danej linii prostej (kierunku). Na przykład, jeśli kierunek to linia pozioma, zwrotem może być "w prawo" albo "w lewo".

Dodawanie i odejmowanie wektorów

Czasami musimy dodać lub odjąć od siebie wektory. Na przykład, jeśli dwie osoby pchają krzesło jednocześnie. Siła wypadkowa to suma ich sił. Dodajemy wektory, rysując je "ogon do głowy". Końcowy wektor (suma) będzie prowadził od początku pierwszego wektora do końca ostatniego.

Odejmowanie wektorów to tak naprawdę dodawanie wektora o przeciwnym zwrocie. Jeśli chcemy odjąć wektor B od wektora A (czyli A - B), to tak naprawdę dodajemy wektor A do wektora -B (wektor B z odwróconym zwrotem).

Na sprawdzianie mogą pojawić się pytania o definicję wektora, o to, co opisuje, o sposoby jego przedstawiania oraz proste działania na wektorach, takie jak dodawanie graficzne.