Hej! Gotowi na podróż do świata liczb? Dziś zajmiemy się ułamkami dziesiętnymi. To nic strasznego, obiecuję!
Czym właściwie są te ułamki dziesiętne? Pomyśl o zwykłym ułamku, na przykład 1/2. Ułamek dziesiętny to po prostu inny sposób zapisania tego samego, ale używając przecinka.
Przecinek oddziela część całkowitą od części ułamkowej. Wszystko, co znajduje się po lewej stronie przecinka, to całe jednostki. Wszystko po prawej stronie to części ułamkowe. Na przykład, w liczbie 2,5 (dwa i pół), 2 to część całkowita, a 5 to część ułamkowa.
Must Read
Wyobraź sobie pizzę. Jeśli podzielisz ją na 10 kawałków i zjesz 3, to zjadłeś 3/10 pizzy. Jako ułamek dziesiętny, zapiszesz to jako 0,3. Czyli zero całych pizz i trzy dziesiąte pizzy.
Miejsca po przecinku mają swoje nazwy. Pierwsze miejsce po przecinku to części dziesiąte. Drugie miejsce to części setne. Trzecie miejsce to części tysięczne. I tak dalej!
Weźmy przykład: 0,75. To jest 75 setnych. Możemy to przeczytać jako "zero i siedemdziesiąt pięć setnych". Inny przykład: 1,234. To jest "jeden i dwieście trzydzieści cztery tysięczne".
Jak zamienić zwykły ułamek na ułamek dziesiętny? Najprościej jest, gdy masz w mianowniku 10, 100, 1000 itd. Na przykład, 7/10 to po prostu 0,7. 23/100 to 0,23.
A co, jeśli mianownik nie jest taki ładny? Musisz go przekształcić! Na przykład, chcemy zamienić 1/4 na ułamek dziesiętny. Wiemy, że 4 można pomnożyć przez 25, żeby dostać 100. Więc mnożymy licznik i mianownik przez 25: (1 * 25) / (4 * 25) = 25/100. A to już łatwo zamienić na 0,25.
Spróbujmy jeszcze jednego przykładu. Zamień 3/5 na ułamek dziesiętny. 5 można pomnożyć przez 2, żeby dostać 10. Więc: (3 * 2) / (5 * 2) = 6/10 = 0,6.
Teraz operacje na ułamkach dziesiętnych. Dodawanie i odejmowanie jest proste! Ważne jest, żeby wyrównać przecinki. To znaczy, napisać liczby jedna pod drugą, tak żeby przecinki były w jednej linii.
Na przykład: 2,3 + 1,45. Możemy dopisać zero na końcu 2,3, żeby było łatwiej: 2,30 + 1,45. Teraz dodajemy jak zwykłe liczby, tylko pamiętamy o przecinku: wynik to 3,75.
Odejmowanie robimy podobnie. 5,7 - 2,13. Dopiszmy zero: 5,70 - 2,13. Wynik to 3,57.
Mnożenie i dzielenie są trochę trudniejsze, ale nie bój się! Mnożąc ułamki dziesiętne, najpierw mnożymy je jak zwykłe liczby, ignorując przecinek. Potem zliczamy, ile cyfr jest po przecinku we wszystkich liczbach, które mnożyliśmy. Tyle cyfr musimy oddzielić przecinkiem w wyniku.
Dzielenie ułamków dziesiętnych wymaga trochę wprawy. Jeśli dzielnik (liczba, przez którą dzielimy) jest liczbą dziesiętną, musimy przesunąć przecinek w obu liczbach (dzielnej i dzielniku) o tyle miejsc, żeby dzielnik stał się liczbą całkowitą. Potem dzielimy jak zwykle.
Pamiętaj, ułamki dziesiętne są wszędzie! W cenie w sklepie (3,99 zł), w wadze (0,5 kg), w pomiarze temperatury (36,6 stopni Celsjusza). Ćwicz regularnie, a szybko staną się Twoimi przyjaciółmi!
