Witajcie! Zastanawiacie się pewnie, czym są te systemy zapisywania liczb, o których tak dużo się mówi w szkole, szczególnie na 4 klasie? Najprościej mówiąc, to po prostu różne sposoby na zapisywanie liczb.
Najważniejszy system, z którego korzystamy na co dzień, to system dziesiętny. Jego podstawą jest liczba 10. Używamy dziesięciu cyfr: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9. Każda cyfra w liczbie ma swoją wartość, która zależy od jej pozycji. Na przykład w liczbie 234, cyfra 4 oznacza 4 jednostki, cyfra 3 oznacza 3 dziesiątki (czyli 30), a cyfra 2 oznacza 2 setki (czyli 200). Czyli 234 = 200 + 30 + 4.
Innym ważnym systemem jest system rzymski. Używa się w nim liter do zapisywania liczb. Najważniejsze litery to: I (1), V (5), X (10), L (50), C (100), D (500) i M (1000). Żeby zapisać liczby, litery łączy się ze sobą. Na przykład:
Must Read
- II = 2 (1 + 1)
- III = 3 (1 + 1 + 1)
- IV = 4 (5 - 1, bo I przed V oznacza odejmowanie)
- VI = 6 (5 + 1)
- IX = 9 (10 - 1, bo I przed X oznacza odejmowanie)
- XI = 11 (10 + 1)
- XIV = 14 (10 + 5 - 1)
- XIX = 19 (10 + 10 - 1)
- XX = 20 (10 + 10)
W systemie rzymskim kolejność liter ma znaczenie. Jeśli litera o mniejszej wartości jest przed literą o większej wartości, to mniejszą wartość odejmujemy. Na przykład IV = 5 - 1 = 4. Jeśli litera o mniejszej wartości jest po literze o większej wartości, to mniejszą wartość dodajemy. Na przykład VI = 5 + 1 = 6.
Jak to się przydaje? System dziesiętny używamy na co dzień – licząc pieniądze, mierząc czas, robiąc zakupy. System rzymski spotykamy na tarczach zegarów, w numerach tomów książek, w zapisie dat (np. rok produkcji filmu), albo w imionach królów i papieży (np. Jan Paweł II).
Zrozumienie systemów zapisywania liczb pozwala lepiej zrozumieć, jak działa matematyka i jak ludzie na przestrzeni wieków zapisywali i wykorzystywali liczby. Ćwiczcie zapisywanie różnych liczb w systemie rzymskim, a szybko stanie się to dla Was proste i przyjemne!
Pamiętajcie, że ćwiczenie czyni mistrza! Im więcej będziecie rozwiązywać zadań z systemami zapisywania liczb, tym lepiej je zrozumiecie.
