Cześć! Zaraz sprawdzimy, co wiesz o składni w klasie 6. Pomyśl o tym jak o układaniu klocków LEGO. Każdy klocek to słowo, a składnia to instrukcja, jak z tych klocków zbudować coś sensownego.
Na początek, części mowy. To są właśnie nasze klocki LEGO! Mamy różne rodzaje: rzeczowniki (osoby, rzeczy, miejsca), czasowniki (czynności), przymiotniki (opisują rzeczowniki), przysłówki (opisują czasowniki, przymiotniki, przysłówki). Wyobraź sobie, że rzeczownik to klocek w kształcie domu, czasownik to klocek-koło, a przymiotnik to klocek w kolorze czerwonym. Musisz wiedzieć, jaki klocek gdzie pasuje!
Rzeczownik odpowiada na pytania: kto? co? Na przykład: kot, książka, szkoła. Pomyśl o rzeczowniku jako o nazwie czegoś, co widzisz lub o czym myślisz. Możesz to narysować w swojej głowie!
Must Read
Czasownik odpowiada na pytanie: co robi? Na przykład: biega, czyta, śpi. Czasownik to akcja! Wyobraź sobie, że ktoś biega – to jest Twój czasownik w ruchu.
Przymiotnik opisuje rzeczownik. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? Na przykład: ładny kot, ciekawa książka, duża szkoła. Przymiotnik dodaje koloru i szczegółów do naszego obrazka. Myśl o nim jak o filtrze na Instagramie – upiększa zdjęcie (rzeczownik).
Przysłówek opisuje czasownik, przymiotnik lub inny przysłówek. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy? Na przykład: szybko biega, bardzo ładny, bardzo szybko. Przysłówek to taki "dopalacz" dla opisu! Dodaje jeszcze więcej szczegółów.
Teraz części zdania. To sposób, w jaki łączymy nasze klocki LEGO! Mamy podmiot (kto wykonuje czynność) i orzeczenie (co robi). Na przykład: "Mama gotuje obiad". "Mama" to podmiot (kto?), a "gotuje" to orzeczenie (co robi?).
Podmiot najczęściej odpowiada na pytanie: kto? co? Jest wykonawcą czynności. Pomyśl o nim jako o bohaterze Twojej historii.
Orzeczenie to czynność wykonywana przez podmiot. Odpowiada na pytanie: co robi? To akcja, która dzieje się w Twojej historii! Spróbuj pokazać orzeczenie ruchem – to pomoże Ci je zapamiętać.
Pamiętaj też o dopełnieniu i przydawce. Dopełnienie odpowiada na pytania przypadków zależnych (kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?). Przydawka opisuje rzeczownik (jaki? która? czyj? ile? z czego?). Wyobraź sobie, że dopełnienie to prezent, który ktoś dostaje, a przydawka to ozdobna wstążka na tym prezencie.
Przykładowo: "Kasia czyta ciekawą książkę." "Kasia" to podmiot, "czyta" to orzeczenie, "książkę" to dopełnienie, a "ciekawą" to przydawka (opisuje książkę). Narysuj sobie to zdanie! Będzie łatwiej zapamiętać.
Ostatnia ważna sprawa: rodzaje zdań! Mamy zdania pojedyncze i złożone. Zdanie pojedyncze ma jedno orzeczenie (jedną czynność). Zdanie złożone ma dwa lub więcej orzeczeń (dwie lub więcej czynności). Wyobraź sobie, że zdanie pojedyncze to jeden klocek LEGO, a zdanie złożone to cała budowla z wielu klocków!
Powodzenia na sprawdzianie! Pamiętaj o klockach LEGO i buduj zdania jak profesjonalny konstruktor!
