
Hej szóstoklasisto! Wiem, że sprawdzian z historii o Polsce pod zaborami, a konkretnie z rozdziału 2, może spędzać Ci sen z powiek. Temat jest rozległy, daty, postaci, wydarzenia... wszystko to potrafi się pomieszać w głowie. Nie martw się! Razem spróbujemy to ogarnąć, tak żebyś poczuł się pewniej i spokojniej przed sprawdzianem.
Czym (i Kogo) były Zabory?
Wyobraź sobie Polskę jak dużą układankę. W pewnym momencie (w XVIII wieku) trzy państwa – Rosja, Prusy (późniejsze Niemcy) i Austria – postanowiły tę układankę rozebrać i zabrać sobie jej kawałki. To właśnie te kawałki nazywamy zaborami.
Czyli, żeby było jasne:
Must Read
- Zabór rosyjski – tereny Polski zabrane przez Rosję.
- Zabór pruski – tereny Polski zabrane przez Prusy (później Niemcy).
- Zabór austriacki – tereny Polski zabrane przez Austrię.
Zapamiętaj to tak: R jak Rosja, P jak Prusy (później Niemcy), A jak Austria. Proste, prawda?
Dlaczego to się stało?
Polska osłabła wewnętrznie. Królowie byli wybierani (elekcyjni), co prowadziło do sporów i kłótni. Państwo nie miało silnej armii i prawa nie były przestrzegane tak, jak powinny. Sąsiedzi to wykorzystali i podzielili się Polską, bo… mogli.

Pamiętaj, że rozbiory Polski to nie jedno wydarzenie, ale seria trzech podziałów w latach 1772, 1793 i 1795. Po ostatnim rozbiorze Polska zniknęła z mapy Europy!
Co się działo w Zaborach?
Życie pod zaborami nie było łatwe. Zaborcy chcieli, żeby Polacy zapomnieli o swoim języku, kulturze i historii. Chcieli zrobić z nas Rosjan, Prusaków (Niemców) lub Austriaków. Ale Polacy się nie poddali!
Rusyfikacja w Zaborze Rosyjskim
W zaborze rosyjskim wprowadzano rusyfikację, czyli narzucano Polakom język rosyjski i rosyjską kulturę. W szkołach uczono po rosyjsku, a w urzędach trzeba było mówić po rosyjsku. Polskie książki były zakazane, a polscy patrioci byli prześladowani.

Przykład: Zakaz używania języka polskiego w szkołach. Polskie dzieci musiały uczyć się wszystkiego po rosyjsku.
Germanizacja w Zaborze Pruskim
W zaborze pruskim prowadzono germanizację, czyli próbowano zrobić z Polaków Niemców. Podobnie jak w zaborze rosyjskim, ograniczano używanie języka polskiego i prześladowano polską kulturę. Niemcy osiedlali się na ziemiach polskich, a Polaków wypędzano z ich domów.
Przykład: Dzieci, które mówiły po polsku w szkole, były karane.

Sytuacja w Zaborze Austriackim (Galicja)
W zaborze austriackim sytuacja była nieco lepsza niż w pozostałych zaborach. Austriacy pozwalali Polakom na większą swobodę w posługiwaniu się językiem polskim i kultywowaniu polskiej kultury. Galicja stała się ostoją polskości.
Przykład: W Galicji działały polskie szkoły i teatry.
Jak Polacy Walczyli o Niepodległość?
Polacy nie poddali się i walczyli o odzyskanie niepodległości na różne sposoby.

- Powstania narodowe – to zbrojne zrywy przeciwko zaborcom. Najważniejsze to:
- Powstanie listopadowe (1830-1831) – przeciwko Rosji.
- Powstanie styczniowe (1863-1864) – również przeciwko Rosji.
- Praca organiczna – to działanie na rzecz rozwoju gospodarczego i kulturalnego Polski. Polacy zakładali szkoły, banki, towarzystwa naukowe i kulturalne. Chcieli w ten sposób wzmocnić polskie społeczeństwo.
- Praca u podstaw – to edukacja i podnoszenie świadomości wśród chłopów i robotników. Chodziło o to, żeby uświadomić im, że są Polakami i że mają prawo do wolności.
Pamiętaj o takich postaciach jak Romuald Traugutt, Emilia Plater (Powstanie Listopadowe), czy Hipolit Cegielski (Praca Organiczna). Warto też wiedzieć o takich organizacjach jak Liga Narodowa.
Jak się uczyć do Sprawdzianu?
- Przeczytaj uważnie rozdział w podręczniku. Zaznacz najważniejsze informacje i daty.
- Zrób notatki. Wypisz najważniejsze wydarzenia, postacie i pojęcia.
- Użyj mapy. Zlokalizuj na mapie obszary, które znajdowały się pod poszczególnymi zaborami.
- Powtarzaj materiał regularnie. Nie zostawiaj nauki na ostatnią chwilę. Kilka krótszych sesji nauki jest bardziej efektywne niż jedna długa.
- Rób quizy i testy online. Sprawdź swoją wiedzę i zobacz, co jeszcze musisz powtórzyć.
- Wykorzystaj fiszki. Zapisz na jednej stronie fiszki pytanie, a na drugiej odpowiedź. To świetny sposób na naukę dat i nazwisk.
- Ucz się z kimś. Wspólna nauka może być bardziej motywująca i efektywna. Możecie zadawać sobie pytania i tłumaczyć sobie nawzajem trudne zagadnienia.
- Obejrzyj film dokumentalny. Wizualizacja pomaga w zapamiętywaniu informacji.
Pamiętaj, że historia to nie tylko suche fakty, ale też ciekawe historie o ludziach i wydarzeniach. Postaraj się znaleźć w tym temacie coś, co Cię zainteresuje. To sprawi, że nauka będzie łatwiejsza i przyjemniejsza.
Powodzenia na sprawdzianie! Wierzę w Ciebie!