Sprawdzian z geografii na temat relacji między elementami środowiska dotyczy tego, jak różne części naszej planety wpływają na siebie nawzajem.
Środowisko to wszystko, co nas otacza: powietrze, woda, ziemia, rośliny, zwierzęta i ludzie. Te elementy nie istnieją same dla siebie. Są ze sobą połączone i ciągle na siebie oddziałują.
Wyobraź sobie klimat. Temperatura i opady (czyli to, ile jest deszczu czy śniegu) to elementy klimatu. Jak one wpływają na inne rzeczy?
Must Read
Klimat a roślinność: Ciepły i wilgotny klimat sprzyja rozwojowi gęstych lasów, takich jak lasy tropikalne. W chłodnym klimacie rosną drzewa iglaste lub trawa (stepy). Jeśli klimat jest bardzo suchy, mogą tam być tylko rośliny pustynne, które potrzebują mało wody.
Klimat a zwierzęta: Zwierzęta muszą przystosować się do panujących warunków. W zimnych regionach zwierzęta mają gęste futro, a w gorących często są jasno ubarwione, żeby się nie przegrzewać. Niedźwiedzie polarne żyją w Arktyce, a lwy w Afryce, bo tamtejszy klimat jest dla nich odpowiedni.
Klimat a człowiek: Ludzie też muszą żyć w zgodzie z klimatem. W krajach gorących budują domy z lekkich materiałów i noszą przewiewne ubrania. W zimnych regionach potrzebują ciepłych ubrań i solidnych domów. Klimat wpływa też na to, jakie uprawy można prowadzić i jakie zawody są popularne.
Zobaczmy inny przykład: rzeźbę terenu, czyli to, czy jest tam płasko, czy są góry, doliny, rzeki.
Rzeźba terenu a woda: W górach woda spływa szybko, tworząc potoki i rzeki. W płaskich terenach rzeki płyną wolniej i mogą tworzyć meandry (zakręty). W dolinach i kotlinach woda może się gromadzić, tworząc jeziora.
Rzeźba terenu a gleba: Na stokach górskich gleba jest często cienka i zwietrzała, bo woda i wiatr ją zmywają. Na równinach, gdzie woda stoi dłużej, gleba może być żyzna i głęboka, dobra do upraw.
Rzeźba terenu a człowiek: Ludzie często budują miasta w miejscach, gdzie łatwo zdobyć wodę i gdzie teren jest płaski, np. nad rzekami. W górach buduje się drogi specjalnie, żeby przez nie przejechać. Dostęp do rzek i morza wpływa na rozwój portów i handlu.
Ważne jest też, jak roślinność wpływa na inne elementy.
Roślinność a gleba: Korzenie roślin wiążą glebę, zapobiegając jej erozji (niszczeniu). Kiedy rośliny obumierają, wzbogacają glebę w składniki odżywcze.
Roślinność a woda: Drzewa i inne rośliny pochłaniają wodę z gleby i oddają ją do atmosfery przez liście (to się nazywa transpiracja). Lasy pomagają też zatrzymywać wodę w glebie i wpływają na cykl wodny.
Roślinność a zwierzęta: Rośliny są podstawą łańcucha pokarmowego. Zwierzęta roślinożerne jedzą rośliny, a mięsożerne jedzą roślinożerne. Roślinność to też schronienie i miejsce życia dla wielu gatunków.
Podsumowując, wszystkie elementy środowiska są ze sobą połączone. Zmiana jednego elementu może spowodować zmiany w innych. Nasze działania, jako ludzi, mają duży wpływ na te relacje. Ważne jest, aby zrozumieć te zależności, żeby lepiej dbać o naszą planetę.
