
Prąd elektryczny to uporządkowany ruch ładunków elektrycznych. Najczęściej chodzi o ruch elektronów w przewodnikach, takich jak metalowe druty.
Napięcie elektryczne (U), mierzone w woltach (V), to różnica potencjałów elektrycznych między dwoma punktami w obwodzie. Można to porównać do różnicy wysokości na zbiorniku z wodą. Im większa różnica, tym silniejszy strumień wody (analogicznie - prąd). Napięcie "popycha" elektrony w obwodzie.
Natężenie prądu elektrycznego (I), mierzone w amperach (A), to ilość ładunku elektrycznego przepływająca przez poprzeczny przekrój przewodnika w jednostce czasu. Wyobraź sobie, że mierzysz ilość elektronów przelatujących przez określone miejsce w drucie w ciągu sekundy. Im więcej elektronów, tym większe natężenie prądu.
Must Read
Opór elektryczny (R), mierzony w omach (Ω), to właściwość materiału, która utrudnia przepływ prądu elektrycznego. Drut cienki stawia większy opór niż drut gruby. Niektóre materiały, jak guma, stawiają bardzo duży opór i są izolatorami.
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, natężeniem i oporem: U = I * R. Z tej formuły wynika, że:
- Im większe napięcie (U), tym większe natężenie (I), przy stałym oporze.
- Im większy opór (R), tym mniejsze natężenie (I), przy stałym napięciu.

Przykład: Jeśli mamy żarówkę o oporze 10 Ω i podłączamy ją do napięcia 12 V, to natężenie prądu płynącego przez żarówkę wynosi: I = U / R = 12 V / 10 Ω = 1,2 A.
Moc elektryczna (P), mierzona w watach (W), to energia elektryczna zużywana lub wytwarzana w jednostce czasu. Oblicza się ją wzorem: P = U * I. Czyli moc to iloczyn napięcia i natężenia.

Przykład: Dla wspomnianej żarówki z poprzedniego przykładu, moc wynosi: P = U * I = 12 V * 1,2 A = 14,4 W.
Połączenie szeregowe odbiorników: Odbiorniki są połączone jeden za drugim. Natężenie prądu jest takie samo w każdym odbiorniku, a napięcie dzieli się między odbiorniki. Opór wypadkowy jest sumą oporów poszczególnych odbiorników: Rw = R1 + R2 + ... .

Połączenie równoległe odbiorników: Odbiorniki są połączone obok siebie. Napięcie jest takie samo na każdym odbiorniku, a natężenie prądu dzieli się między odbiorniki. Odwrotność oporu wypadkowego jest sumą odwrotności oporów poszczególnych odbiorników: 1/Rw = 1/R1 + 1/R2 + ... .
Praca prądu elektrycznego (W) to energia elektryczna zamieniana na inną formę energii (np. ciepło, światło). Oblicza się ją wzorem: W = U * I * t, gdzie t to czas. Jednostką pracy jest dżul (J).
Zapamiętaj te podstawowe definicje i wzory, a rozwiązywanie zadań z prądu elektrycznego stanie się znacznie łatwiejsze. Powodzenia na Sprawdzianie z Fizyki!