Hej! Zbliża się sprawdzian z fizyki? Nie martw się! Skupimy się na kinematyce, czyli dziale opisującym ruch. Pomożemy ci zrozumieć podstawowe pojęcia i przygotować się do testu.
Co to właściwie jest kinematyka? Najprościej mówiąc, to dział fizyki, który opisuje ruch ciał. Interesuje nas, jak coś się porusza, gdzie się znajduje w danym momencie i z jaką prędkością się przemieszcza. Nie zagłębiamy się natomiast w przyczyny tego ruchu – tym zajmuje się inny dział, czyli dynamika.
Zacznijmy od podstawowych pojęć. Położenie to miejsce, w którym znajduje się ciało. Wyobraź sobie, że stoisz na boisku. Twoje położenie możemy określić względem bramki – na przykład 10 metrów na lewo od niej. Położenie opisujemy zazwyczaj za pomocą współrzędnych.
Must Read
Kolejnym ważnym pojęciem jest droga. Droga to długość toru, jaki pokonuje ciało podczas ruchu. Jeśli idziesz z domu do szkoły, droga to długość trasy, którą przeszedłeś, niezależnie od tego, czy szedłeś prosto, czy krążyłeś. Mierzymy ją w metrach (m) lub kilometrach (km).
Teraz prędkość. Prędkość to to, jak szybko zmienia się położenie ciała w czasie. Innymi słowy, ile drogi pokonuje ciało w jednostce czasu. Na przykład, jeśli jedziesz samochodem z prędkością 60 km/h, to znaczy, że w ciągu jednej godziny pokonujesz 60 kilometrów. Prędkość obliczamy dzieląc przebytą drogę przez czas: v = s/t, gdzie v to prędkość, s to droga, a t to czas.
Zwróć uwagę na różnicę między prędkością a szybkością. Prędkość to wielkość wektorowa, czyli ma wartość i kierunek. Szybkość to tylko wartość prędkości. Na przykład: "samochód jedzie z prędkością 60 km/h na północ" (prędkość) vs. "samochód jedzie z szybkością 60 km/h" (szybkość).
Przyspieszenie to zmiana prędkości w czasie. Jeśli samochód zwiększa prędkość, mówimy, że przyspiesza. Jeśli zwalnia, mówimy, że opóźnia. Przyspieszenie obliczamy dzieląc zmianę prędkości przez czas, w którym ta zmiana nastąpiła: a = Δv/t, gdzie a to przyspieszenie, Δv to zmiana prędkości, a t to czas.
Omówmy jeszcze ruch jednostajny prostoliniowy. To ruch, w którym ciało porusza się po linii prostej ze stałą prędkością. Czyli ani nie przyspiesza, ani nie zwalnia. Przykładem może być jazda samochodem po autostradzie z włączonym tempomatem.
Na koniec ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy. To ruch, w którym ciało porusza się po linii prostej ze stałym przyspieszeniem. Czyli jego prędkość rośnie w sposób jednostajny. Przykładem może być spadanie swobodne przedmiotu (pomijając opór powietrza).
Pamiętaj, żeby dokładnie przeczytać treść zadania na sprawdzianie. Zwróć uwagę na jednostki – czy masz drogę w metrach, a czas w sekundach? Jeśli nie, przelicz je! Ćwicz rozwiązywanie zadań, a wtedy kinematyka nie będzie miała przed tobą tajemnic.
