
Cześć! Dzisiaj porozmawiamy o czymś bardzo ważnym w języku polskim: częściach mowy. To takie "klocki", z których budujemy zdania. Znając je, łatwiej nam pisać, czytać i poprawnie mówić.
Co to są części mowy? To grupy wyrazów, które mają podobne cechy gramatyczne i pełnią podobne funkcje w zdaniu. Dzielimy je na odmienne i nieodmienne.
Części mowy odmienne to te, które mogą zmieniać swoją formę. Zmieniają się przez przypadki, liczby, osoby, czasy i rodzaje. Należą do nich:
Must Read
- Rzeczownik: Nazwy osób, miejsc, rzeczy, pojęć. Odpowiada na pytania: kto? co?.
- Przykład: kot, dom, radość, Ania.
- Kot biegnie. (Mianownik)
- Widzę kota. (Biernik)
- Czasownik: Wyraża czynności, stany. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje?.
- Przykład: czytać, spać, myśleć.
- Ja czytam. (1. osoba liczby pojedynczej)
- Oni czytali. (3. osoba liczby mnogiej)
- Przymiotnik: Opisuje rzeczowniki. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie?.
- Przykład: ładny, zielony, smaczny.
- Ładny dom.
- Ładnego domu. (Dopełniacz)
- Liczebnik: Wskazuje na liczbę, kolejność. Odpowiada na pytania: ile? który?.
- Przykład: jeden, pięć, pierwszy, dziesiąty.
- Mam trzy jabłka.
- To jest piąty uczeń.
- Zaimek: Zastępuje inne części mowy, żeby się nie powtarzać.
- Przykład: ja, ty, on, ten, który.
- Ja idę do szkoły. (zamiast imienia)
- Ten chłopiec jest wysoki. (wskazuje na kogoś)
Części mowy nieodmienne to te, które zawsze wyglądają tak samo. Nie zmieniają swojej formy.

- Przysłówek: Opisuje czasowniki, przymiotniki lub inne przysłówki. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy?.
- Przykład: szybko, tutaj, teraz.
- Pies biegnie szybko.
- Spotkamy się jutro.
- Przyimek: Łączy inne wyrazy w zdaniu, często pokazuje relacje przestrzenne lub czasowe. Nie odpowiada na pytania.
- Przykład: w, na, do, z, pod.
- Książka leży na stole.
- Idziemy do kina.
- Spójnik: Łączy zdania lub części zdań. Nie odpowiada na pytania.
- Przykład: i, a, ale, lub.
- Lubię lody, ale nie lubię deszczu.
- Czy pójdziesz ze mną czy zostaniesz w domu?
- Wykrzyknik: Wyraża emocje, okrzyki.
- Przykład: ach!, ojej!, brawo!.
- Ojej! Co się stało?
- Brawo! Doskonale!
Znajomość części mowy jest kluczowa. Pomaga zrozumieć, jak zbudowane jest zdanie i dlaczego wyrazy piszemy tak, a nie inaczej. Można powiedzieć, że to taki językowy alfabet!
Na lekcjach często mamy sprawdziany z części mowy, żeby upewnić się, że dobrze je znamy. Takie sprawdziany do wydrukowania dla klasy 6 pomagają w utrwaleniu tej wiedzy.