Hej! Zaraz przyjrzymy się sprawdzianowi z czasownika w klasie V. Może brzmi to groźnie, ale spokojnie! Rozłożymy to na czynniki pierwsze, żeby wszystko było jasne.
Na początek, co to w ogóle jest czasownik? Czasownik to część mowy, która opisuje czynności (co robimy), stany (jak się czujemy) lub procesy (co się dzieje). Na przykład: "biegam", "myślę", "jestem", "śnieży". Widzisz? To wszystko słowa, które mówią, co ktoś robi, czuje lub co się dzieje.
W klasie V na sprawdzianie na pewno pojawią się osoby. Co to znaczy? Chodzi o to, kto wykonuje daną czynność. Mamy trzy osoby w liczbie pojedynczej: ja, ty, on/ona/ono. I trzy osoby w liczbie mnogiej: my, wy, oni/one. Pamiętaj o nich! One decydują o tym, jak czasownik się zmienia.
Must Read
Czasowniki zmieniają się przez osoby. To się nazywa odmiana. Spójrzmy na przykład czasownika "czytać". Ja czytam, ty czytasz, on/ona/ono czyta, my czytamy, wy czytacie, oni/one czytają. Widzisz, jak zmienia się końcówka czasownika w zależności od tego, kto to robi? Ta zmiana to właśnie odmiana.
Teraz pora na czasy. Czasowniki mogą występować w różnych czasach: przeszłym, teraźniejszym i przyszłym. Czas teraźniejszy mówi o tym, co dzieje się teraz: "Teraz piszę ten tekst". Czas przeszły opisuje to, co się wydarzyło: "Wczoraj poszedłem do kina". A czas przyszły mówi o tym, co się wydarzy: "Jutro pójdę do szkoły".
Jak tworzymy czas przyszły? To zależy od czasownika. Niektóre czasowniki, na przykład "iść", tworzą czas przyszły, używając słowa "będę". Na przykład: "Ja będę iść" (to źle!) -> "Ja pójdę". Ale "czytać" robi to inaczej: "będę czytał", "będę czytała". To, jak czasownik tworzy czas przyszły, trzeba zapamiętać albo sprawdzić w słowniku. Trzeba pamiętać, że niektóre czasowniki tworzą czas przyszły prosto ("pójdę"), a inne z użyciem słowa "będę" ("będę czytał").
Na sprawdzianie mogą pojawić się też rodzaje. W czasie przeszłym rozróżniamy rodzaje. Na przykład: "Ja czytałem" (jeśli mówił to chłopak) albo "Ja czytałam" (jeśli mówiła to dziewczyna). "On czytał", "ona czytała", "ono czytało". W liczbie mnogiej też mamy rodzaje: "My czytaliśmy" (jeśli są tam sami chłopcy lub chłopcy i dziewczyny) albo "My czytałyśmy" (jeśli są same dziewczyny).
Czasownik ma też formę bezosobową. To tak zwany bezokolicznik. Odpowiada na pytanie "co robić?". Na przykład: "czytać", "biegać", "myśleć". Bezokolicznik to podstawowa forma czasownika, od której zaczynamy się uczyć odmiany.
Podsumowując, na sprawdzianie z czasownika w klasie V ważne są: osoby (ja, ty, on/ona/ono, my, wy, oni/one), czasy (przeszły, teraźniejszy, przyszły), odmiana przez osoby oraz bezokolicznik. Pamiętaj o rodzajach w czasie przeszłym! Jeśli poćwiczysz odmianę różnych czasowników, na pewno poradzisz sobie świetnie. Powodzenia!
