
Ten artykuł wyjaśnia zagadnienia z Sprawdzianu z Jednostki 2 dla klasy 1 liceum z podręcznika Matematyka z Plusem (wydawnictwo Nowa Era, Polska).
Głównym tematem tej jednostki jest zazwyczaj wprowadzenie do funkcji. Funkcja to pewna zasada, która przyporządkowuje każdemu elementowi z jednej grupy (nazywanej dziedziną) dokładnie jeden element z drugiej grupy (nazywanej zbiorze wartości).
Wyobraź sobie, że masz maszynę. Do tej maszyny wkładasz pewien przedmiot (to jest argument funkcji, czyli element z dziedziny). Maszyna przetwarza ten przedmiot i na wyjściu dostajesz inny przedmiot (to jest wartość funkcji, czyli element ze zbioru wartości).
Must Read
Kluczowe pojęcia związane z funkcjami:
- Dziedzina funkcji (D): Zbiór wszystkich możliwych argumentów, czyli liczb, które możemy "wrzucić" do naszej funkcji.
- Zbiór wartości funkcji (ZW): Zbiór wszystkich możliwych wyników, czyli liczb, które "wyjdą" z naszej funkcji.
- Argument funkcji (x): Pojedynczy element z dziedziny, który podstawiamy do wzoru funkcji.
- Wartość funkcji (f(x) lub y): Wynik, jaki otrzymujemy po podstawieniu argumentu do wzoru funkcji.
Funkcje można przedstawiać na różne sposoby:

- Wzorem matematycznym: Najczęściej spotykany sposób. Na przykład,
f(x) = 2x + 1
. Oznacza to, że aby otrzymać wartość funkcji, należy pomnożyć argument przez 2 i dodać 1. - Tabelką wartości: Pokazuje pary argumentów i odpowiadających im wartości.
- Grafem: Wykres funkcji na płaszczyźnie kartezjańskiej. Punkty na wykresie mają współrzędne (x, f(x)).
- Opisem słownym: Wyrażenie zasady działania funkcji słowami. Np. "Funkcja przyporządkowuje każdej liczbie podwojony ten liczby powiększony o jeden."
| x | f(x) |
| 1 | 3 |
| 2 | 5 |
Proste przykłady:
Mamy funkcję daną wzorem
f(x) = x^2. Dziedziną są wszystkie liczby rzeczywiste (D = R).

- Jeśli argument
x = 3
, to wartość funkcjif(3) = 3^2 = 9
. - Jeśli argument
x = -2
, to wartość funkcjif(-2) = (-2)^2 = 4
. - Jeśli argument
x = 0
, to wartość funkcjif(0) = 0^2 = 0
.
Zbiór wartości tej funkcji (ZW) to liczby nieujemne, czyli
ZW = [0, +nieskończoność), ponieważ kwadrat żadnej liczby rzeczywistej nie może być ujemny.
Ważne jest, aby pamiętać, że dla każdego argumentu z dziedziny musi istnieć dokładnie jedna wartość funkcji. Jeśli dla jakiegoś argumentu otrzymalibyśmy dwie różne wartości, to nie byłaby to funkcja.

Na sprawdzianie mogą pojawić się zadania polegające na:
- Wyznaczaniu dziedziny i zbioru wartości funkcji na podstawie wzoru lub wykresu.
- Obliczaniu wartości funkcji dla podanych argumentów.
- Sprawdzaniu, czy dana zależność jest funkcją.
- Interpretacji grafu funkcji, czyli odczytywaniu z wykresu argumentów i wartości.
Rozumienie tych podstawowych pojęć i sposobów przedstawiania funkcji jest kluczowe do rozwiązania zadań ze sprawdzianu.