Strona bierna, czyli passive voice, to konstrukcja gramatyczna, w której podmiot zdania jest odbiorcą czynności, a nie jej wykonawcą. Inaczej mówiąc, skupiamy się na tym, co się dzieje z podmiotem, a nie na tym, kto to robi. Jest to odmienne od strony czynnej, gdzie podmiot sam wykonuje czynność.
Zrozumienie strony biernej jest kluczowe w nauce języka polskiego, szczególnie podczas sprawdzianów gramatycznych. Sprawdzian strona bierna pdf często zawiera zadania polegające na transformacji zdań ze strony czynnej na bierną i odwrotnie. Umiejętność rozpoznawania i poprawnego używania strony biernej jest zatem bardzo ważna.
Jak tworzymy stronę bierną w języku polskim? Najczęściej używamy czasownika posiłkowego "być" w odpowiedniej formie i imiesłowu przymiotnikowego biernego czasownika głównego. Na przykład: "Dom został zbudowany" (Dom jest podmiotem, który "odebrał" czynność budowania). Innym sposobem jest użycie zwrotu "się" np. "Książkę czyta się z przyjemnością".
Must Read
Przykłady zdań w stronie biernej: "Obiad został zjedzony przez Piotra". "Listy są pisane codziennie". "Pieniądze zostały skradzione". Zwróć uwagę, że podmiot (np. obiad, listy, pieniądze) nie wykonuje czynności, ale jest jej poddawany.
Transformacja ze strony czynnej na bierną: "Piotr zjadł obiad" (strona czynna) zmienia się w "Obiad został zjedzony przez Piotra" (strona bierna). Ważne jest, aby pamiętać o dopełnieniu w stronie czynnej (tutaj: "obiad") stało się podmiotem w stronie biernej. Wykonawca czynności (tutaj: "Piotr") w stronie biernej często występuje jako dopełnienie wyrażone przyimkiem "przez".
W niektórych przypadkach, wykonawca czynności w stronie biernej może być pominięty, jeśli nie jest istotny lub znany. Na przykład: "Zadanie zostało wykonane". W tym zdaniu nie wiemy, kto wykonał zadanie, albo nie jest to ważne. Skupiamy się na fakcie, że zadanie zostało wykonane.
Kiedy używamy strony biernej? Używamy jej, gdy chcemy podkreślić czynność i jej skutek, a nie wykonawcę. Używamy jej również, gdy wykonawca jest nieznany lub nieważny. Strona bierna jest często używana w języku urzędowym i naukowym.
Strona bierna z użyciem "się": "Ten film ogląda się z zapartym tchem". "Takie rzeczy mówi się rzadko". W tych przykładach "się" pełni funkcję bezosobową, a nacisk kładziony jest na samą czynność.
Podczas rozwiązywania zadań na sprawdzianie, dotyczących strony biernej, pamiętaj o prawidłowej odmianie czasownika "być" i o użyciu imiesłowu przymiotnikowego biernego. Zwróć uwagę na to, co jest podmiotem i kto (lub co) wykonuje czynność w stronie czynnej, aby poprawnie przekształcić zdanie. Analizuj dokładnie konstrukcje gramatyczne w tekście.