Ten artykuł wyjaśni zagadnienia związane ze skalą i planem oraz diagramami, które pojawiają się w sprawdzianach z matematyki dla klasy 4, wydawnictwa WSIP.
Skala to bardzo ważna rzecz. Mówi nam, jak bardzo coś zostało zmniejszone lub powiększone na rysunku w porównaniu do rzeczywistości. Wyobraź sobie mapę. Mapa to nie jest prawdziwy las czy miasto. To tylko jego zmniejszony obraz.
Skalę zapisujemy jako stosunek. Na przykład, skala 1:100 oznacza, że 1 centymetr na rysunku odpowiada 100 centymetrom w rzeczywistości. Czyli wszystko na rysunku jest 100 razy mniejsze niż w prawdziwym świecie.
Must Read
Jeśli widzisz skalę 10:1, to znaczy, że 10 jednostek na rysunku odpowiada 1 jednostce w rzeczywistości. To jest powiększenie. Taka skala jest używana do pokazywania bardzo małych rzeczy, jak na przykład bakterie pod mikroskopem.
Jak obliczyć odległość w rzeczywistości, wiedząc odległość na planie i skalę? To proste!
- Weź odległość z planu (np. 5 cm).
- Pomnóż ją przez liczbę z mianownika skali (np. 100 dla skali 1:100).
- 5 cm * 100 = 500 cm.
- Teraz zamień na metry: 500 cm to 5 metrów.
Jeśli na planie jest napisane, że 1 cm : 50 m, to jest to inna forma zapisu skali. Oznacza to, że 1 centymetr na planie to 50 metrów w rzeczywistości.
Plan to rysunek, który przedstawia jakiś obszar lub obiekt w pomniejszeniu. Może to być plan pokoju, plan szkoły, a nawet plan miasta. Na planach często używa się skali, żeby wszystko się zmieściło.
Kluczowe informacje na planie to:
- Skala: Jak bardzo wszystko zostało zmniejszone.
- Legenda: Wyjaśnienie symboli. Czasem zamiast rysować drzewa, na planie są małe kropki albo zielone kwadraciki. Legenda nam mówi, co te symbole oznaczają.
Diagramy to inaczej przedstawienia graficzne danych. Pomagają nam zobaczyć informacje w czytelny sposób. Najczęściej spotkasz:
- Diagram kołowy: Wygląda jak pokrojone ciasto. Pokazuje części całości. Na przykład, ile procent uczniów w klasie lubi pizzę, a ile pierogi.
- Diagram słupkowy: Składa się z prostokątnych słupków. Wysokość słupka pokazuje ilość lub wartość. Można na nim porównać np. ilość opadów w różnych miesiącach albo wyniki sprzedaży lodów.
Na sprawdzianie z matematyki możesz dostać zadanie, gdzie będziesz musiał na podstawie legendy i skali narysować coś na planie, albo obliczyć rzeczywistą odległość. Możesz też dostać diagram i mieć za zadanie odpowiedzieć na pytania dotyczące danych, które on przedstawia.
Pamiętaj, że skala to zawsze stosunek, a plan to zmniejszony rysunek z legendą i skalą. Diagramy natomiast pomagają nam zrozumieć liczby w łatwy sposób.
