
Dzisiaj zajmiemy się ważnym tematem w chemii: węglem i jego związkami z wodorem. Te związki nazywamy węglowodorami.
Co to jest węgiel? Węgiel (symbol chemiczny C) to pierwiastek. Jest on podstawowym budulcem życia na Ziemi. Jego atomy potrafią łączyć się ze sobą w długie łańcuchy i pierścienie. Dzięki temu węgiel tworzy ogromną liczbę różnych związków.
A co to są związki z wodorem? To substancje, w których atomy węgla łączą się z atomami wodoru (symbol chemiczny H). Te połączenia tworzą właśnie węglowodory.
Must Read
Podzielmy węglowodory na grupy:
1. Alkany
To najprostsze węglowodory. W alkanach atomy węgla są połączone ze sobą tylko pojedynczymi wiązaniami. Każdą "wolną rękę" atomu węgla zajmuje atom wodoru.
Najprostszy alkan to metan. Ma jeden atom węgla i cztery atomy wodoru (CH4). Metan to główny składnik gazu ziemnego. Jest używany jako paliwo.

Następny jest etan (C2H6). Dwa atomy węgla połączone pojedynczym wiązaniem, a resztę zajmują wodory.
Kolejne alkany to propan, butan, pentan i tak dalej. Długość łańcucha węglowego określa nazwę związku.
2. Alkeny
W alkenach między atomami węgla występuje przynajmniej jedno podwójne wiązanie. To podwójne wiązanie sprawia, że alkeny są bardziej reaktywne niż alkany.

Najprostszy alken to eten (zwany też etylenem) (C2H4). Dwa atomy węgla połączone są podwójnym wiązaniem.
Alkeny mają mniej atomów wodoru niż alkany o tej samej liczbie atomów węgla, ponieważ część "miejsc" na wiązania zajmuje podwójne wiązanie między węglem a węglem.
Eten jest ważny w przemyśle. Służy do produkcji tworzyw sztucznych, na przykład polietylenu.
3. Alkiny

W alkinach między atomami węgla występuje przynajmniej jedno potrójne wiązanie. Potrójne wiązanie jest jeszcze silniejsze i bardziej reaktywne niż podwójne.
Najprostszy alkin to etyn (zwany też acetylenem) (C2H2). Dwa atomy węgla połączone są potrójnym wiązaniem.
Alkiny mają jeszcze mniej atomów wodoru niż alkeny o tej samej liczbie atomów węgla.
Etyn jest używany do spawania i cięcia metali dzięki bardzo wysokiej temperaturze płomienia.

Dlaczego te związki są ważne?
Węglowodory to podstawa. Są paliwami, które napędzają nasze samochody (np. benzyna - mieszanina alkanów) i ogrzewają nasze domy (gaz ziemny - metan, propan-butan).
Są też budulcem dla wielu innych związków organicznych, które tworzą plastiki, leki, farby, włókna syntetyczne i wiele innych materiałów, z których korzystamy na co dzień.
Zrozumienie budowy i właściwości węgla i jego prostych związków z wodorem (węglowodorów) to klucz do dalszej nauki chemii organicznej. Są one jak alfabet w języku chemii.