
Graniastosłup to bryła geometryczna, która ma dwie identyczne podstawy (wielokąty) połączone ścianami bocznymi, które są prostokątami lub równoległobokami. Wyobraź sobie pudełko, namiot (trójkątny), albo blok czekolady – to wszystko mogą być graniastosłupy!
Najważniejsze elementy graniastosłupa:
- Podstawy: Dwa identyczne wielokąty, które leżą naprzeciwko siebie. Mogą to być trójkąty, kwadraty, pięciokąty itd.
- Ściany boczne: Prostokąty (w graniastosłupie prostym) łączące podstawy.
- Krawędzie: Linie, w których spotykają się ściany.
- Wierzchołki: Punkty, w których spotykają się krawędzie.
- Wysokość (H): Odległość między podstawami.
Graniastosłupy dzielimy na:
Must Read
- Graniastosłupy proste: Ściany boczne są prostopadłe do podstaw. Wyglądają jak pudełka ustawione pionowo.
- Graniastosłupy pochyłe: Ściany boczne nie są prostopadłe do podstaw. Wyglądają jak "przechylone" pudełka. Na sprawdzianie zazwyczaj spotykamy się z graniastosłupami prostymi.
Żeby dobrze rozwiązywać zadania ze sprawdzianu, musisz znać wzory na:
1. Pole powierzchni całkowitej (Pc):

Pc = 2 * Pp + Pb
Gdzie:
- Pp to pole podstawy
- Pb to pole powierzchni bocznej
2. Pole powierzchni bocznej (Pb):

Pb = Obwód podstawy * Wysokość (H)
Czyli dodajemy pola wszystkich ścian bocznych. Jeśli to graniastosłup prosty, to wszystkie ściany boczne są prostokątami, więc pole każdej z nich liczymy: długość * szerokość. Długość to długość krawędzi podstawy, a szerokość to wysokość graniastosłupa (H).
3. Objętość (V):

V = Pp * H
Gdzie:
- Pp to pole podstawy
- H to wysokość graniastosłupa
Przykład: Wyobraź sobie graniastosłup prosty o podstawie trójkąta prostokątnego o bokach 3 cm, 4 cm i 5 cm. Wysokość graniastosłupa wynosi 10 cm. Oblicz objętość.

1. Oblicz pole podstawy (Pp): Pole trójkąta prostokątnego to (1/2) * a * b, gdzie a i b to przyprostokątne. Pp = (1/2) * 3 cm * 4 cm = 6 cm2.
2. Oblicz objętość (V): V = Pp * H = 6 cm2 * 10 cm = 60 cm3.
Pamiętaj, żeby zawsze rysować rysunek pomocniczy! To bardzo ułatwia rozwiązanie zadania. Zwracaj uwagę na jednostki – wszystkie muszą być takie same przed rozpoczęciem obliczeń. Ćwicz regularnie, a sprawdzian z graniastosłupów nie będzie straszny!