Hej Klaso 5! Przygotowujecie się do sprawdzianu z Teraz Polski? Super! Razem powtórzymy najważniejsze informacje o rzeczownikach, ich odmianie i poboczności. Pamiętajcie, nie ma się czego bać! Dasz radę!
Zacznijmy od podstaw. Co to jest rzeczownik? To słowo, które odpowiada na pytania: kto? co? Rzeczowniki nazywają osoby (np. mama, uczeń), zwierzęta (np. pies, kot), rzeczy (np. stół, książka), miejsca (np. szkoła, park) i zjawiska (np. deszcz, wiatr).
Teraz przejdźmy do odmiany rzeczowników. Odmiana to inaczej zmiany, które zachodzą w rzeczowniku w zależności od jego funkcji w zdaniu. Te zmiany nazywamy przypadkami. Pamiętajcie nazwy i pytania, na które odpowiadają poszczególne przypadki!
Must Read
Mamy siedem przypadków. Są to: Mianownik (kto? co?), Dopełniacz (kogo? czego?), Celownik (komu? czemu?), Biernik (kogo? co?), Narzędnik (z kim? z czym?), Miejscownik (o kim? o czym?) i Wołacz (o!). Wyucz się ich na pamięć!
Spróbujmy poćwiczyć. Weźmy rzeczownik "książka". W mianowniku mamy "książka". W dopełniaczu będzie "książki". W celowniku "książce". Dalej: biernik – "książkę", narzędnik – "z książką", miejscownik – "o książce", wołacz – "o książko!". Widzisz, jakie to proste? Im więcej ćwiczysz, tym łatwiej to zapamiętasz.
A co z tą pobocznością? To trochę bardziej skomplikowane. Poboczność, czyli inaczej rodzaj gramatyczny rzeczownika, wpływa na jego odmianę. W języku polskim mamy trzy rodzaje gramatyczne w liczbie pojedynczej: męski, żeński i nijaki.
Rozpoznawanie rodzaju rzeczownika jest bardzo ważne. Pomaga to w poprawnej odmianie słowa przez przypadki. Rzeczowniki rodzaju męskiego najczęściej kończą się na spółgłoskę (np. pies, stół). Rzeczowniki rodzaju żeńskiego zazwyczaj kończą się na "-a" (np. książka, mama). Rzeczowniki rodzaju nijakiego zwykle kończą się na "-o", "-e", "-ę" (np. okno, pole, imię). Ale uwaga! Są wyjątki!
Zapamiętaj, że są rzeczowniki, które mają tylko liczbę pojedynczą (np. mleko, miłość) lub tylko liczbę mnogą (np. spodnie, okulary). One też się odmieniają, ale trochę inaczej.
Na koniec, małe przypomnienie. Rzeczownik to słowo, które odpowiada na pytania kto? co? Odmienia się przez przypadki (jest ich siedem!). Ma też rodzaj gramatyczny (męski, żeński, nijaki). To wszystko! Powodzenia na sprawdzianie!
