Cześć wszystkim! Dziś zajmiemy się bardzo ważnym tematem w języku polskim, który na pewno pojawi się na Waszym sprawdzianie w klasie 8. Chodzi o rodzaje literackie. Nie martwcie się, to nic skomplikowanego. Po prostu chcemy nauczyć się, jak dzielimy książki, wiersze i sztuki teatralne na różne grupy, żeby łatwiej je było zrozumieć.
Wyobraźcie sobie, że macie w domu mnóstwo różnych zabawek. Niektóre są miękkie i do przytulania, inne twarde i można nimi rzucać, a jeszcze inne to gry, w których trzeba coś rozwiązać. Tak samo jest z literaturą. Dzielimy ją na trzy główne rodzaje literackie: lirykę, epikę i dramat.
Zacznijmy od liryki. Pomyślcie o wierszach, które czytacie. Najczęściej w liryce jest ktoś, kto wyraża swoje uczucia, myśli, emocje. Ta osoba nazywa się lirycznym podmiotem. To tak, jakby ktoś śpiewał piosenkę o swojej miłości, smutku albo radości. W wierszu ważny jest nastrój i obrazowanie, czyli to, jakie obrazy tworzą się w naszej głowie podczas czytania. Klasycznym przykładem są wiersze Adama Mickiewicza, gdzie często czujemy jego emocje.
Must Read
Teraz przejdźmy do epiki. Tutaj mamy do czynienia z narratorem. Narrator to osoba, która opowiada historię. Jest jakby opowiadaczem przy ognisku. W epice dzieje się jakaś fabuła, czyli ciąg wydarzeń. Są bohaterowie, miejsca i czas akcji. To tak, jakbyście oglądali film albo czytali opowiadanie o przygodach. Powieści i opowiadania to najlepsze przykłady epiki. Pomyślcie o "Panu Tadeuszu" Mickiewicza – tam jest narrator, który opowiada o wydarzeniach w Soplicowie.
Na końcu mamy dramat. Dramat to utwory przeznaczone do wystawienia na scenie. Czyli sztuki teatralne! W dramacie nie ma narratora, który by opowiadał. Wszystko dzieje się poprzez dialogi bohaterów i didaskalia. Didaskalia to takie dodatkowe instrukcje dla aktorów i reżysera, które opisują, jak coś wygląda albo co bohaterowie robią. Wyobraźcie sobie spektakl w teatrze – to właśnie dramat. Klasycznym przykładem są "Dziady" Adama Mickiewicza, które były wystawiane na scenie.
Każdy z tych rodzajów ma swoje cechy charakterystyczne. Liryka skupia się na uczuciach, epika na wydarzeniach i narracji, a dramat na akcji i dialogach. Na sprawdzianie Same Quizy z pewnością będą pytania, które będą sprawdzały, czy potraficie odróżnić te trzy rodzaje. Pamiętajcie o tych przykładach i definicjach, a na pewno poradzicie sobie świetnie!
