Cześć! Przygotowujesz się do Sprawdzianu Kl 6? To super! Omówimy teraz Orzeczenie Imienne. To ważna część gramatyki, ale spokojnie, rozłożymy ją na czynniki pierwsze!
Wyobraź sobie zdanie. Ma ono dwie główne części: podmiot i orzeczenie. Podmiot to ten, o kim lub o czym mówimy. Orzeczenie mówi, co ten podmiot robi lub jaki jest.
Orzeczenie dzieli się na dwa rodzaje: czasownikowe i imienne. Orzeczenie czasownikowe to proste! Mamy tam czasownik, np. "Ala biegnie". Ala (podmiot) robi coś (biegnie). Czasownik jest akcją.
Must Read
Teraz skomplikujmy trochę. Orzeczenie imienne to coś innego. Składa się z dwóch części: łącznika i orzecznika. Myśl o tym jak o budowie: łącznik łączy podmiot z tym, co o nim mówimy.
Łącznikiem najczęściej jest być w różnych formach: jest, był, będzie, bywa. Orzecznik to reszta – mówi nam, jaki jest podmiot. To tak jak opis! Może być rzeczownikiem, przymiotnikiem, liczebnikiem lub zaimkiem.
Przykład? "Ola jest uczennicą." Ola to podmiot. "Jest" to łącznik (forma czasownika "być"). "Uczennicą" to orzecznik – informuje nas, kim jest Ola. Widzisz? Łączymy Olę z tym, kim jest!
Inny przykład: "On był zmęczony." "Był" to łącznik. "Zmęczony" to orzecznik (przymiotnik). Mówimy, jaki on był. To jakby nadać mu cechę!
Spójrz na kolejne zdanie: "Ten samochód jest trzeci." "Jest" to łącznik. "Trzeci" to orzecznik (liczebnik). Określamy kolejność samochodu.
Pamiętaj! Orzeczenie imienne odpowiada na pytania: kim jest? czym jest? jaki jest? Jaka jest? Jakie jest? Kim był? Czym był? Jaki był? Itp. Zadaj te pytania do zdania, a od razu rozpoznasz orzecznik!
Ćwiczenie: "Książka jest interesująca." Co jest łącznikiem? "Jest." Co jest orzecznikiem? "Interesująca." Pytanie: Jaka jest książka? Odpowiedź: Interesująca!
Ważne! Orzecznik musi się zgadzać z podmiotem w liczbie i rodzaju. Jeśli podmiot jest rodzaju męskiego, orzecznik też musi być męski. Na przykład: "Pies jest wesoły." (męski) "Kotka jest wesoła." (żeński)
Podsumowując: Orzeczenie imienne to łącznik + orzecznik. Łącznik to najczęściej "być". Orzecznik opisuje podmiot – kim, czym lub jaki on jest. Zgadza się z podmiotem w liczbie i rodzaju. Teraz już wiesz! Powodzenia na sprawdzianie!
