Systemy zapisywania liczb to sposoby, w jakie przedstawiamy liczby za pomocą symboli. Używamy ich na co dzień, ale warto zrozumieć, że istnieją różne systemy, nie tylko ten, którego uczymy się w szkole.
Najpopularniejszy jest dziesiątkowy system liczbowy, zwany też systemem decymalnym. Używa on 10 cyfr: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9. Wartość każdej cyfry zależy od jej pozycji w liczbie. Na przykład, w liczbie 325, cyfra 3 oznacza 3 setki, 2 oznacza 2 dziesiątki, a 5 oznacza 5 jedności.
Jak działa system dziesiątkowy?
Must Read
- Pozycje: Każda pozycja w liczbie ma swoją wagę. Od prawej do lewej są to: jedności, dziesiątki, setki, tysiące, itd.
- Wartość pozycyjna: Każda pozycja ma wartość 10 razy większą niż pozycja na prawo od niej. Czyli, dziesiątki to 10 razy jedności, setki to 10 razy dziesiątki, i tak dalej.
- Zapis: Liczbę zapisujemy jako sumę wartości cyfr pomnożonych przez wartość ich pozycji. Na przykład: 325 = (3 * 100) + (2 * 10) + (5 * 1).
Przykład 1: Liczba 1472
1 - tysiące (1 * 1000 = 1000)
4 - setki (4 * 100 = 400)

7 - dziesiątki (7 * 10 = 70)
2 - jedności (2 * 1 = 2)
Zatem: 1472 = 1000 + 400 + 70 + 2

Inne systemy liczbowe: Rzymski system liczbowy.
Rzymski system liczbowy używa liter do reprezentowania liczb. Podstawowe symbole to: I (1), V (5), X (10), L (50), C (100), D (500), M (1000).
Zasady zapisu liczb rzymskich:

- Dodawanie: Jeśli symbol o mniejszej wartości stoi za symbolem o większej wartości, to wartości dodajemy. Na przykład: VI = 5 + 1 = 6
- Odejmowanie: Jeśli symbol o mniejszej wartości stoi przed symbolem o większej wartości, to mniejszą wartość odejmujemy od większej. Na przykład: IV = 5 - 1 = 4
- Powtarzanie: Symbole I, X, C i M można powtarzać maksymalnie trzy razy. Na przykład: III = 3, XXX = 30, CCC = 300.
Przykłady:
XIV = 10 + (5 - 1) = 14
XXIX = 10 + 10 + (10 - 1) = 29

XL = (50 - 10) = 40
Sprawdzian: Na sprawdzianie z systemów zapisywania liczb możesz spodziewać się zadań polegających na:
- Zapisywaniu liczb w systemie dziesiątkowym w postaci sumy wartości pozycyjnych.
- Zamianie liczb z systemu rzymskiego na dziesiątkowy i odwrotnie.
- Porównywaniu liczb zapisanych w różnych systemach.
Pamiętaj, aby dokładnie czytać polecenia i zwracać uwagę na zasady danego systemu liczbowego. Powodzenia!