Witajcie! Dzisiaj zajmiemy się liczbami całkowitymi. To bardzo ważny temat, który pojawi się na Waszym sprawdzianie w szóstej klasie.
Co to są liczby całkowite?
To wszystkie liczby, które nie mają części ułamkowej. Mogą być dodatnie, ujemne albo zero. Pomyślcie o nich jak o krokach na schodach. Możecie iść do przodu (liczby dodatnie), do tyłu (liczby ujemne) albo stać w miejscu (zero).
Must Read
Do liczb całkowitych należą:
- Liczby naturalne: 1, 2, 3, 4, 5... To są liczby, których używamy do liczenia.
- Zero: 0. To specjalna liczba, która nie jest ani dodatnia, ani ujemna.
- Liczby przeciwne do naturalnych: -1, -2, -3, -4, -5... To są liczby ujemne. Znak minus (-) przed liczbą naturalną oznacza, że jest ona ujemna.
Wszystkie te liczby razem tworzą zbiór liczb całkowitych. Czasami zapisujemy go symbolem $\mathbb{Z}$.

Jak pracujemy z liczbami całkowitymi?
Najczęściej na sprawdzianie spotkacie się z dodawaniem, odejmowaniem, mnożeniem i dzieleniem liczb całkowitych.

Dodawanie liczb całkowitych:
- Liczba dodatnia plus liczba dodatnia: To jest proste dodawanie, jakiego uczyliście się wcześniej. Np. 3 + 5 = 8.
- Liczba ujemna plus liczba ujemna: Dodajemy ich wartości bez znaku, a wynik jest ujemny. Np. -3 + (-5) = -8. Wyobraźcie sobie, że macie dług 3 złote i bierzecie jeszcze 5 złotych długu. Teraz macie łącznie 8 złotych długu.
- Liczba dodatnia plus liczba ujemna: Tutaj musimy porównać wartości. Odejmemy mniejszą wartość od większej i zapiszemy znak tej liczby, która miała większą wartość. Np. 5 + (-3) = 2. (5 jest większe od 3, więc wynik jest dodatni. 5 - 3 = 2). Albo -5 + 3 = -2. (5 jest większe od 3, więc wynik jest ujemny. 5 - 3 = 2).
- Liczba plus zero: Wynik jest taki sam jak liczba. Np. 7 + 0 = 7, -4 + 0 = -4.
Odejmowanie liczb całkowitych:
Odejmowanie liczby jest tym samym, co dodawanie liczby przeciwnej. To ważna zasada!

- Np. 5 - 3 = 2. To proste.
- Ale co z 5 - (-3)? To tak jak 5 + 3 = 8. Minus i minus dają plus!
- A -5 - 3? To tak jak -5 + (-3) = -8.
- A -5 - (-3)? To tak jak -5 + 3 = -2.
Mnożenie liczb całkowitych:
- Dodatnia razy dodatnia: Wynik jest dodatni. Np. 3 * 4 = 12.
- Ujemna razy ujemna: Wynik jest dodatni. Np. -3 * (-4) = 12. Pamiętajcie, minus i minus dają plus!
- Dodatnia razy ujemna (lub ujemna razy dodatnia): Wynik jest ujemny. Np. 3 * (-4) = -12, albo -3 * 4 = -12.
- Każda liczba razy zero: Wynik jest zawsze zero. Np. 6 * 0 = 0, -9 * 0 = 0.
Dzielenie liczb całkowitych:

Zasady dotyczące znaków są takie same jak przy mnożeniu.
- Dodatnia podzielona przez dodatnią: Wynik jest dodatni. Np. 12 / 4 = 3.
- Ujemna podzielona przez ujemną: Wynik jest dodatni. Np. -12 / (-4) = 3.
- Dodatnia podzielona przez ujemną (lub ujemna przez dodatnią): Wynik jest ujemny. Np. 12 / (-4) = -3, albo -12 / 4 = -3.
- Dzielenie przez zero: Jest zabronione! Nie możemy dzielić przez zero.
Pamiętajcie, że na sprawdzianie mogą pojawić się zadania z kolejnością wykonywania działań. Zawsze zaczynamy od nawiasów, potem mnożenie i dzielenie, a na końcu dodawanie i odejmowanie.
Ćwiczcie te przykłady, a na pewno poradzicie sobie ze sprawdzianem!