Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych (KPON), to międzynarodowy traktat praw człowieka przyjęty przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Jego celem jest ochrona praw i godności osób z niepełnosprawnościami. Polska ratyfikowała ją w 2012 roku. Można ją znaleźć w formacie PDF online.
Czym jest niepełnosprawność według KPON? Konwencja definiuje niepełnosprawność jako wynik interakcji między osobami z trwałymi uszkodzeniami a barierami utrudniającymi im pełny i efektywny udział w życiu społecznym, na równi z innymi osobami. To ważne, bo pokazuje, że niepełnosprawność nie jest tylko problemem jednostki, ale także problemem społeczeństwa, które tworzy bariery.
Główne zasady KPON: Konwencja opiera się na kilku kluczowych zasadach:
Must Read
- Poszanowanie godności: Każda osoba z niepełnosprawnością ma prawo do poszanowania swojej wrodzonej godności, autonomii i niezależności.
- Niedyskryminacja: Osoby z niepełnosprawnością nie mogą być dyskryminowane ze względu na swoją niepełnosprawność w żadnej dziedzinie życia. Przykład: odmowa zatrudnienia ze względu na fakt używania wózka inwalidzkiego.
- Pełny i efektywny udział w społeczeństwie: Osoby z niepełnosprawnością powinny mieć możliwość aktywnego uczestniczenia we wszystkich aspektach życia społecznego, politycznego, ekonomicznego i kulturalnego.
- Równość szans: Państwa-strony Konwencji muszą zapewnić osobom z niepełnosprawnością równe szanse w dostępie do edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i innych usług.
- Dostępność: Otoczenie, transport, informacja i komunikacja, w tym technologie informacyjne i komunikacyjne, muszą być dostępne dla osób z niepełnosprawnością. Przykład: Budynki użyteczności publicznej powinny mieć podjazdy dla wózków inwalidzkich.
Obszary, których dotyczy KPON: Konwencja odnosi się do wielu dziedzin życia, m.in.:
- Edukacja: Zapewnienie edukacji włączającej, czyli takiej, w której dzieci z niepełnosprawnościami uczą się razem z dziećmi bez niepełnosprawności.
- Zatrudnienie: Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu i zapewnienie rozsądnych usprawnień w miejscu pracy, np. dostosowanie biurka dla osoby poruszającej się na wózku.
- Dostęp do wymiaru sprawiedliwości: Zapewnienie osobom z niepełnosprawnością dostępu do sądu i pomocy prawnej.
- Życie w społeczeństwie: Prawo do niezależnego życia i włączenia w społeczność, co oznacza, że osoby z niepełnosprawnością mają prawo do wyboru miejsca zamieszkania i wsparcia.
- Mobilność: Zapewnienie dostępu do transportu i komunikacji.
Znaczenie KPON: Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych to ważny instrument prawny, który pomaga osobom z niepełnosprawnościami w walce o swoje prawa i godność. Zobowiązuje państwa do podejmowania działań na rzecz włączania osób z niepełnosprawnościami w życie społeczne i likwidowania barier. Pomaga tworzyć społeczeństwo bardziej sprawiedliwe i równe dla wszystkich.
