Jutro i Dziś to podręcznik do przedmiotu Wiedza o Społeczeństwie (WOS) dla klasy drugiej gimnazjum. Sprawdzian z tego zakresu materiału ma na celu ocenę wiedzy ucznia dotyczącej kluczowych zagadnień społecznych, obywatelskich i prawnych omawianych w tej części programu nauczania. Obejmuje on tematykę związaną z funkcjonowaniem państwa, społeczeństwa, praw człowieka oraz zagadnień dotyczących historii Polski i świata w kontekście społecznym.
Oto szczegółowe omówienie tego, czego można się spodziewać na sprawdzianie, wraz z przykładami:
-
Podstawy ustroju Rzeczypospolitej Polskiej: Ten dział skupia się na kluczowych elementach polskiego państwa.
- Konstytucja RP jako najwyższe prawo. Należy znać jej znaczenie i rolę. Przykład: Pytanie może brzmieć: "Jaka jest rola Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w systemie prawnym?".
- Trójpodział władzy (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza) i jej organy. Przykład: "Wymień organy władzy ustawodawczej w Polsce i krótko opisz ich funkcje." (Odniesienie do Sejmu i Senatu).
- Zasady ustrojowe, takie jak demokracja, państwo prawa, niepodległość. Przykład: "Co rozumiemy przez pojęcie 'demokracja bezpośrednia'?"
-
Prawa i obowiązki obywatela: Zrozumienie roli obywatela w państwie demokratycznym.
- Prawa człowieka i obywatela, uwzględniając te zapisane w Konstytucji. Przykład: "Podaj trzy podstawowe prawa obywatelskie gwarantowane przez polską Konstytucję." (Np. prawo do wolności słowa, prawo do prywatności, prawo do sądu).
- Obowiązki obywatelskie, takie jak płacenie podatków, przestrzeganie prawa, obrona ojczyzny. Przykład: "Wyjaśnij, dlaczego płacenie podatków jest obowiązkiem obywatelskim."
- Udział obywateli w życiu publicznym (wybory, referenda, inicjatywa ludowa). Przykład: "Jak obywatele mogą wpływać na decyzje podejmowane przez władze lokalne?"
-
Historia i społeczeństwo: Analiza ważnych wydarzeń historycznych i ich wpływu na społeczeństwo.
- Kluczowe wydarzenia z historii Polski w XX i XXI wieku, które ukształtowały współczesną Polskę (np. odzyskanie niepodległości, II wojna światowa, powstanie Solidarności, transformacja ustrojowa). Przykład: "Jakie znaczenie dla Polski miało przystąpienie do Unii Europejskiej?"
- Zjawiska społeczne, takie jak migracja, globalizacja, problemy społeczne. Przykład: "Opisz krótko jedno z wyzwań, przed jakimi stoi współczesne społeczeństwo polskie."
-
Zagadnienia międzynarodowe: Zrozumienie miejsca Polski w świecie.
- Organizacje międzynarodowe, w których Polska uczestniczy (np. Unia Europejska, NATO). Przykład: "Jakie korzyści płyną dla Polski z członkostwa w Unii Europejskiej?"
Praktyczne zastosowanie wiedzy z tego zakresu jest kluczowe dla każdego obywatela. Po pierwsze, zrozumienie zasad funkcjonowania państwa pozwala na świadome uczestnictwo w życiu publicznym, w tym na podejmowanie świadomych decyzji wyborczych. Po drugie, znajomość swoich praw i obowiązków gwarantuje ochronę przed nadużyciami i umożliwia pełniejsze korzystanie z możliwości, jakie daje życie w demokratycznym społeczeństwie.
