Witajcie drugoklasiści! Dzisiaj porozmawiamy o imiesłowach. To ważna część gramatyki, która pomoże Wam lepiej pisać i mówić.
Czym więc są imiesłowy? To formy czasownika, które łączą cechy czasownika i przymiotnika lub przysłówka. Oznacza to, że opisują czynności, ale jednocześnie modyfikują rzeczowniki lub inne elementy zdania. Spróbujmy to lepiej zrozumieć.
Istnieją dwa główne rodzaje imiesłowów: przymiotnikowe i przysłówkowe. Zajmiemy się najpierw imiesłowami przymiotnikowymi.
Must Read
Imiesłowy przymiotnikowe dzielimy na czynne i bierne. Imiesłów przymiotnikowy czynny opisuje czynność, którą ktoś wykonuje. Tworzymy go najczęściej przez dodanie końcówki -ący, -ąca, -ące do tematu czasownika w czasie teraźniejszym. Na przykład: czytać - czytający, pisać - piszący, biegać - biegający. Przykładowe zdanie: Dziecko czytające książkę jest bardzo skupione.
Z kolei imiesłów przymiotnikowy bierny opisuje czynność, która jest wykonywana na kimś lub czymś. Tworzymy go przez dodanie końcówek -ny, -na, -ne lub -ty, -ta, -te do tematu czasownika. Na przykład: upiec - upieczony, zrobić - zrobiony, umyć - umyty. Przykładowe zdanie: Ciasto upieczone przez mamę pachnie wspaniale.
Teraz przejdźmy do imiesłowów przysłówkowych. Mamy tutaj imiesłów przysłówkowy współczesny i uprzedni.
Imiesłów przysłówkowy współczesny opisuje czynność, która dzieje się w tym samym czasie co inna czynność w zdaniu. Tworzymy go dodając końcówkę -ąc do tematu czasownika w czasie teraźniejszym. Na przykład: czytać - czytając, pisać - pisząc, biegać - biegając. Przykładowe zdanie: Słuchałem muzyki, czytając książkę.
Imiesłów przysłówkowy uprzedni opisuje czynność, która wydarzyła się wcześniej niż inna czynność w zdaniu. Tworzymy go dodając końcówkę -wszy lub -łszy do tematu czasownika w czasie przeszłym. Na przykład: przeczytać - przeczytawszy, zrobić - zrobiwszy, pobiec - pobiegłszy. Przykładowe zdanie: Przeczytawszy książkę, poszedłem spać.
Pamiętajcie, że imiesłowy odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje (imiesłowy przymiotnikowe). Dzięki temu dopasowują się do rzeczowników, które opisują. Imiesłowy przysłówkowe są nieodmienne.
Sprawdźcie teraz swoją wiedzę, rozwiązując ćwiczenia z podręcznika. Powodzenia!
