
Imiesłów to forma czasownika, która łączy cechy czasownika i przymiotnika (imiesłów przymiotnikowy) lub czasownika i przysłówka (imiesłów przysłówkowy). Na sprawdzianie z języka polskiego w 7 klasie często pojawiają się zadania z imiesłowami, dlatego warto dobrze zrozumieć ich rodzaje i zasady użycia.
Istnieją dwa główne rodzaje imiesłowów: imiesłowy przymiotnikowe i imiesłowy przysłówkowe.
Imiesłowy przymiotnikowe dzielą się na czynne i bierne.
- Imiesłów przymiotnikowy czynny tworzymy dodając do tematu czasownika w czasie przeszłym końcówki: -ący, -ąca, -ące (np. czytać -> czytający, biegać -> biegający). Opisuje on osobę lub rzecz, która wykonuje daną czynność. Przykład: Dziecko czytające książkę. (Kto? Dziecko - a jakie? - czytające).
- Imiesłów przymiotnikowy bierny tworzymy od czasowników przechodnich (czyli tych, które przyjmują dopełnienie w bierniku) dodając końcówki: -ny, -na, -ne lub -ty, -ta, -te (np. czytać -> czytany, zrobić -> zrobiony). Opisuje on osobę lub rzecz, na której wykonywana jest dana czynność. Przykład: Książka czytana przez dziecko. (Co? Książka - jaka? - czytana).
Must Read
Imiesłowy przysłówkowe dzielą się na uprzednie i współczesne.
- Imiesłów przysłówkowy współczesny tworzymy od tematów czasowników niedokonanych dodając końcówki: -ąc (np. czytać -> czytając, biegać -> biegając). Opisuje czynność, która dzieje się równocześnie z inną czynnością. Przykład: Czytając książkę, piłem herbatę. (Robiłem dwie rzeczy jednocześnie: czytałem i piłem).
- Imiesłów przysłówkowy uprzedni tworzymy od tematów czasowników dokonanych dodając końcówki: -wszy lub -łszy (np. przeczytać -> przeczytawszy, zrobić -> zrobiwszy). Opisuje czynność, która wydarzyła się wcześniej. Przykład: Przeczytawszy książkę, poszedłem spać. (Najpierw przeczytałem, a potem poszedłem spać).
Pamiętaj, aby dobrze rozróżniać imiesłów od innych części mowy, zwłaszcza od przymiotników. Imiesłowy zawsze pochodzą od czasowników i opisują czynność, natomiast przymiotniki opisują cechy.

Dlaczego znajomość imiesłowów jest ważna? Po pierwsze, pozwala na budowanie bardziej złożonych i precyzyjnych zdań. Po drugie, pomaga unikać powtórzeń w tekście, czyniąc go bardziej płynnym i czytelnym. Na przykład, zamiast pisać "Dziewczyna czytała książkę i była szczęśliwa", możemy napisać "Czytając książkę, dziewczyna była szczęśliwa".
Dobra znajomość imiesłowów przydaje się nie tylko na sprawdzianach, ale przede wszystkim w codziennej komunikacji, zarówno pisemnej, jak i ustnej. Im lepiej opanujesz tę wiedzę, tym łatwiej będzie Ci tworzyć zrozumiałe i poprawne gramatycznie wypowiedzi.