Zacznijmy od najważniejszego: czym właściwie jest dekada w kontekście historii, a konkretnie w naszej nauce o wiekach w klasie 4? Dekada to po prostu okres dziesięciu lat. Myśl o tym jak o dużej paczce gum do żucia, w której jest ich dziesięć – każda guma to jeden rok, a cała paczka to dekada!
Kiedy uczymy się o historii, często grupujemy lata w większe bloki, żeby łatwiej było nam się w tym wszystkim połapać. Dekada jest jednym z tych bloków. To coś mniejszego niż wiek (100 lat), ale większego niż pojedynczy rok. Możemy myśleć o tym, jak o szczeblu drabiny - pojedyncze lata to najniższe szczeble, dekady to te trochę wyższe, a wieki to te najwyższe, na których widać już naprawdę dużo!
Dlaczego używamy dekad? Ponieważ pomagają nam organizować wydarzenia w czasie. Na przykład, możemy mówić o "dekadzie lat 90." zamiast wymieniać każdy rok po kolei (1990, 1991, 1992 itd.). To o wiele prostsze! Możemy powiedzieć, że "w dekadzie lat 90. popularne były gry na konsole" zamiast wymieniać każdą grę z każdego roku. Podobnie możemy mówić o "dekadzie transformacji" w Polsce, która przypadła na przełom lat 80. i 90. – czas wielkich zmian politycznych i gospodarczych.
Must Read
Jak rozumieć nazwy dekad? To proste. Mówimy o dekadzie "lat 20." czyli o latach od 1920 do 1929 (albo 2020 do 2029 jeśli mówimy o teraźniejszości!). Zauważ, że dekada zawsze kończy się na cyfrę 9. Dekada "lat 50." to lata 1950-1959, a dekada "lat 80." to lata 1980-1989.
Czasami dekady są określane swoimi wydarzeniami, trendami, czy charakterystycznymi cechami. Na przykład, możemy usłyszeć o "szalonych latach dwudziestych" – dekadzie po I wojnie światowej, która charakteryzowała się dużym optymizmem i nowymi trendami w muzyce i modzie. Albo o "zimnej wojnie", która trwała przez kilka dekad po II wojnie światowej, wpływając na politykę i kulturę na całym świecie.
Jak możemy wykorzystać tę wiedzę? Możesz zacząć układać wydarzenia historyczne w dekady. Na przykład, kiedy uczysz się o Mieszku I, spróbuj dowiedzieć się, w której dekadzie (lub dekadach!) żył i panował. Możesz też zapytać rodziców lub dziadków o ich wspomnienia z konkretnych dekad – na przykład z lat 70. czy 80. – i dowiedzieć się, jak wyglądało życie w tamtych czasach. Spróbuj spojrzeć na zdjęcia rodzinne i zastanów się, w której dekadzie zostały zrobione – po ubraniach, fryzurach i innych szczegółach! To świetny sposób na łączenie historii z osobistymi historiami!
Pamiętaj, dekada to Twoja pomocna dłoń w porządkowaniu historii. Dzięki niej łatwiej zrozumiesz, jak wydarzenia następowały po sobie w czasie i jak zmieniał się świat wokół nas.
