W tej lekcji nauczymy się o współrzędnych geograficznych. To bardzo ważne narzędzie, które pomaga nam zlokalizować dowolne miejsce na Ziemi. Wyobraź sobie, że Ziemia to wielka mapa. Współrzędne geograficzne to jak adres tego miejsca na tej mapie.
Współrzędne geograficzne składają się z dwóch części: długości geograficznej i szerokości geograficznej.
Szerokość Geograficzna
Szerokość geograficzna mówi nam, jak daleko na północ lub na południe od równika znajduje się dane miejsce. Równik to wyimaginowana linia, która dzieli Ziemię na półkulę północną i południową. Równik ma szerokość geograficzną 0 stopni (0°).
Must Read
Miejsca na północ od równika mają szerokość geograficzną północną (skrót: N, po polsku płn.). Te miejsca mają wartości od 0° do 90° N. Punkt na biegunie północnym ma 90° N.
Miejsca na południe od równika mają szerokość geograficzną południową (skrót: S, po polsku płd.). Te miejsca mają wartości od 0° do 90° S. Punkt na biegunie południowym ma 90° S.
Przykład: Miasto Kraków leży na szerokości geograficznej około 50° N. Oznacza to, że jest ono 50 stopni na północ od równika.
Długość Geograficzna
Długość geograficzna mówi nam, jak daleko na wschód lub na zachód od południka zerowego znajduje się dane miejsce. Południk zerowy to inna wyimaginowana linia, która przechodzi przez obserwatorium w Greenwich w Londynie. Dzieli ona Ziemię na półkulę wschodnią i zachodnią. Południk zerowy ma długość geograficzną 0 stopni (0°).
Miejsca na wschód od południka zerowego mają długość geograficzną wschodnią (skrót: E, po polsku wsch.). Te miejsca mają wartości od 0° do 180° E.
Miejsca na zachód od południka zerowego mają długość geograficzną zachodnią (skrót: W, po polsku zach.). Te miejsca mają wartości od 0° do 180° W.
Przykład: Miasto Warszawa leży na długości geograficznej około 21° E. Oznacza to, że jest ona 21 stopni na wschód od południka zerowego.
Łączenie Długości i Szerokości
Aby dokładnie określić położenie miejsca, potrzebujemy obu tych wartości. Podajemy je zawsze w tej samej kolejności: najpierw szerokość geograficzna, potem długość geograficzna.
Przykład: Warszawa ma przybliżone współrzędne geograficzne: 52° N, 21° E.
To oznacza, że Warszawa jest 52 stopnie na północ od równika i 21 stopni na wschód od południka zerowego.
Każde miejsce na Ziemi ma swój unikalny "adres" zapisany za pomocą tych dwóch liczb. To tak, jakbyśmy mieli siatkę na całej Ziemi, a współrzędne mówią nam, w którym "kwadracie" tej siatki znajduje się nasze miejsce.
Pamiętaj, że jednostką miary są stopnie (°). Czasami spotkasz też dokładniejsze pomiary w minutach (') i sekundach ("). Ale na tym etapie klasy szóstej najważniejsze jest zrozumienie podstawowych stopni.
Ćwiczenie podaje współrzędne i prosi o wskazanie miejsca na mapie, lub podaje miejsce i prosi o podanie jego współrzędnych. Kluczem jest umiejętność odczytania skali na mapie i znalezienie punktu przecięcia linii szerokości i długości.
