Cześć! Witaj w krótkim przewodniku po współrzędnych geograficznych! Przygotuj się na sprawdzian z geografii, rozdział 1, klasa 6. Zaczynamy!
Czym są współrzędne geograficzne? To system, który pozwala dokładnie określić położenie każdego punktu na Ziemi. Pomyśl o tym jak o adresie Twojego domu, tylko dla całej planety.
Mamy dwie główne linie, od których wszystko się zaczyna. To równik i południk zerowy. Wyobraź sobie, że dzielą Ziemię na cztery części.
Must Read
Równik to linia, która biegnie dookoła Ziemi w najszerszym miejscu. Dzieli Ziemię na półkulę północną i półkulę południową. Równik ma wartość 0° (zero stopni).
Południk zerowy, zwany też południkiem Greenwich, biegnie od bieguna północnego do bieguna południowego, przechodząc przez Greenwich w Anglii. Dzieli Ziemię na półkulę wschodnią i półkulę zachodnią. On również ma wartość 0°.
Teraz, jak mierzymy odległość od tych linii? Używamy szerokości geograficznej i długości geograficznej.
Szerokość geograficzna to odległość danego punktu na Ziemi od równika. Mierzymy ją w stopniach (°) na północ (N) lub na południe (S) od równika. Na przykład, Warszawa leży na szerokości około 52°N, czyli 52 stopnie na północ od równika. Maksymalna szerokość geograficzna to 90°N (biegun północny) i 90°S (biegun południowy).
Długość geograficzna to odległość danego punktu na Ziemi od południka zerowego. Mierzymy ją w stopniach (°) na wschód (E) lub na zachód (W) od południka zerowego. Przykładowo, Warszawa leży na długości około 21°E, czyli 21 stopni na wschód od południka zerowego. Maksymalna długość geograficzna to 180°E i 180°W.
Wyobraź sobie siatkę linii na mapie. Te linie to równoleżniki i południki. Równoleżniki biegną równolegle do równika. Południki biegną od bieguna do bieguna.
Równoleżniki to okręgi, które są coraz mniejsze, im bliżej biegunów. Najdłuższy równoleżnik to równik.
Południki są wszystkie tej samej długości i zbiegają się na biegunach.
Aby podać dokładną lokalizację, potrzebujemy dwóch wartości: szerokości i długości geograficznej. Zawsze podajemy je w tej kolejności: najpierw szerokość, potem długość. Na przykład współrzędne geograficzne Warszawy to około 52°N 21°E.
Przykład: Jeśli szukasz miasta na mapie i wiesz, że ma ono współrzędne 30°S 60°W, wiesz, że znajduje się ono 30 stopni na południe od równika i 60 stopni na zachód od południka zerowego. Szukaj w Ameryce Południowej!
Zapamiętaj: szerokość – równik (N/S), długość – południk zerowy (E/W). Powodzenia na sprawdzianie!
