Zacznijmy od najważniejszego: co to w ogóle są figury płaskie? Mówiąc najprościej, to kształty, które możemy narysować na kartce papieru. Mają tylko dwa wymiary: długość i szerokość. Nie mają grubości, jak np. kostka do gry (która jest figurą przestrzenną).
W klasie 6 na sprawdzianach z figur płaskich najczęściej spotykamy się z kilkoma podstawowymi rodzajami. Zobaczmy, co trzeba o nich wiedzieć:
1. Trójkąty:
Must Read
- Podział ze względu na boki:
- Równoboczny: Wszystkie boki równe.
- Równoramienny: Dwa boki równe.
- Różnoboczny: Wszystkie boki różnej długości.
- Podział ze względu na kąty:
- Ostrokątny: Wszystkie kąty ostre (mniejsze niż 90 stopni).
- Prostokątny: Jeden kąt prosty (ma 90 stopni).
- Rozwartokątny: Jeden kąt rozwarty (większy niż 90 stopni).
- Ważne: Suma kątów w każdym trójkącie wynosi 180 stopni!
Przykład: Trójkąt, który ma jeden kąt 90 stopni i dwa boki o długości 5 cm, jest trójkątem prostokątnym równoramiennym.
2. Czworokąty:
- Kwadrat: Wszystkie boki równe i wszystkie kąty proste.
- Prostokąt: Przeciwległe boki równe i wszystkie kąty proste.
- Romb: Wszystkie boki równe, ale kąty nie muszą być proste.
- Równoległobok: Przeciwległe boki równe i równoległe, ale kąty nie muszą być proste.
- Trapez: Ma co najmniej jedną parę boków równoległych.
Ważne: Suma kątów w każdym czworokącie wynosi 360 stopni!
Przykład: Okno ma kształt prostokąta. Ściana płytki ceramicznej może mieć kształt kwadratu.
3. Koło i okrąg:
- Okrąg: Zbiór punktów równoodległych od jednego punktu, zwanego środkiem.
- Koło: Okrąg wraz z wnętrzem (czyli wszystko, co znajduje się w środku okręgu).
- Promień (r): Odległość od środka koła (okręgu) do dowolnego punktu na okręgu.
- Średnica (d): Odcinek przechodzący przez środek koła (okręgu) i łączący dwa punkty na okręgu. Średnica jest dwa razy dłuższa od promienia: d = 2r.
Przykład: Talerz jest okrągły, a pizza ma kształt koła.
4. Obwód i pole:
Na sprawdzianie mogą pojawić się zadania na obliczanie obwodu (długości wszystkich boków figury) i pola (czyli ile miejsca zajmuje figura). Warto zapamiętać wzory na pola podstawowych figur, np. pole kwadratu to bok razy bok (aa), a pole prostokąta to długość razy szerokość (ab). Pole trójkąta liczymy inaczej, zależnie od informacji, które mamy podane.
Praktyczne zastosowania: Figur płaskich używamy na co dzień, choć często o tym nie myślimy! Architekci projektują budynki wykorzystując figury geometryczne, krawcowe kroją materiał na ubrania, wykorzystując szablony o różnych kształtach, a informatycy tworzą grafiki komputerowe, w których figury płaskie odgrywają kluczową rolę. Nawet układając puzzle, mamy do czynienia z figurami płaskimi!
