
Cześć! Dzisiaj zajmiemy się działaniami pisemnymi na liczbach naturalnych. To nic trudnego! Nauczymy się dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić liczby naturalne w sposób pisemny. To umiejętność bardzo przydatna, nie tylko w szkole, ale i w życiu codziennym.
Zacznijmy od podstaw. Co to są liczby naturalne? To liczby, którymi liczymy przedmioty: 1, 2, 3, 4, 5 i tak dalej. Nie ma ułamków ani liczb ujemnych. Liczba zero (0) też czasami zalicza się do liczb naturalnych, ale to zależy od umowy. Działania pisemne to po prostu sposób na wykonywanie trudniejszych obliczeń krok po kroku, na papierze.
Dodawanie pisemne. Załóżmy, że chcemy dodać 345 i 123. Układamy liczby jedna pod drugą, tak aby jedności były pod jednościami, dziesiątki pod dziesiątkami, setki pod setkami i tak dalej. Czyli:
345
+ 123
-----
Zaczynamy od prawej strony, czyli od jedności. 5 + 3 = 8. Zapisujemy 8 pod kreską. Następnie przechodzimy do dziesiątek. 4 + 2 = 6. Zapisujemy 6 pod kreską. Na koniec setki. 3 + 1 = 4. Zapisujemy 4 pod kreską. Wynik to 468.
Must Read
Odejmowanie pisemne. Załóżmy, że chcemy odjąć 123 od 345. Układamy liczby tak samo jak przy dodawaniu:
345
- 123
-----
Zaczynamy od jedności. 5 - 3 = 2. Zapisujemy 2 pod kreską. Następnie dziesiątki. 4 - 2 = 2. Zapisujemy 2 pod kreską. Na koniec setki. 3 - 1 = 2. Zapisujemy 2 pod kreską. Wynik to 222.

A co, jeśli nie możemy odjąć liczby? Na przykład 23 od 51.
51
- 23
-----
1 - 3 nie możemy odjąć. Wtedy pożyczamy 10 od następnej cyfry (w tym przypadku od 5). Czyli 5 zamienia się w 4, a 1 zamienia się w 11. Teraz możemy odjąć. 11 - 3 = 8. Zapisujemy 8 pod kreską. Następnie odejmujemy dziesiątki. 4 - 2 = 2. Zapisujemy 2 pod kreską. Wynik to 28.
Mnożenie pisemne. Załóżmy, że chcemy pomnożyć 23 przez 4. Układamy to tak:
23
x 4
-----
Najpierw mnożymy 4 przez 3. 4 x 3 = 12. Zapisujemy 2 pod kreską, a 1 przenosimy "dalej". Następnie mnożymy 4 przez 2. 4 x 2 = 8. Dodajemy to, co przenieśliśmy: 8 + 1 = 9. Zapisujemy 9 pod kreską. Wynik to 92.

Dzielenie pisemne. To może być trochę trudniejsze, ale spokojnie! Załóżmy, że chcemy podzielić 68 przez 2. Zapisujemy to tak: 68 : 2. Zastanawiamy się, ile razy 2 mieści się w 6? Odpowiedź to 3. Zapisujemy 3 nad 6. Mnożymy 3 przez 2: 3 x 2 = 6. Zapisujemy 6 pod 6 i odejmujemy. 6 - 6 = 0. Następnie "spisujemy" 8 z góry. Teraz mamy 8. Ile razy 2 mieści się w 8? Odpowiedź to 4. Zapisujemy 4 obok 3 na górze. Mnożymy 4 przez 2: 4 x 2 = 8. Zapisujemy 8 pod 8 i odejmujemy. 8 - 8 = 0. Dzielenie zakończone. Wynik to 34.
Pamiętaj, ćwiczenie czyni mistrza! Im więcej będziesz ćwiczyć, tym łatwiej Ci to pójdzie. Możesz poprosić rodziców, nauczyciela albo kolegów o pomoc. Powodzenia!