
Witajcie, drodzy uczniowie! Dzisiaj porozmawiamy o czymś, co może wydawać się na początku trudne, ale z pomocą przyjdzie nam pisemne dodawanie i odejmowanie. To tak, jakbyśmy uczyli się liczyć na palcach, tylko że używamy do tego specjalnych sztuczek, które pomagają nam poradzić sobie nawet z bardzo dużymi liczbami.
Wyobraźcie sobie, że chcecie kupić dwie zabawki, które kosztują 25 złotych i 37 złotych. Jak policzyć, ile zapłacicie w sumie? Możemy to zrobić pisemnie! Metoda pisemna to taka technika, gdzie zapisujemy liczby jedna pod drugą, wyrównując je do odpowiednich miejsc. Miejsca te to na przykład jedności (ostatnia cyfra), dziesiątki (przedostatnia cyfra) i tak dalej. To tak, jakbyśmy mieli różne szufladki na jedności, dziesiątki, setki.
Zacznijmy od dodawania. Weźmy nasze zabawki: 25 złotych i 37 złotych. Zapisujemy to tak:
Must Read
25 + 37 ----
Najpierw dodajemy cyfry na miejscu jedności: 5 + 7. To daje nam 12. Ponieważ 12 to jedna dziesiątka i dwie jedności, zapisujemy 2 pod kreską na miejscu jedności, a 1 przenosimy do góry, nad cyfry dziesiątek. To tak, jakbyśmy mieli za dużo monet jednej wartości i musieli wymienić je na większą. Tę przeniesioną jedynkę nazywamy przeniesieniem.
Teraz dodajemy cyfry na miejscu dziesiątek, pamiętając o naszym przeniesieniu: 1 (to nasze przeniesienie) + 2 + 3. W sumie daje to 6. Zapisujemy 6 pod kreską na miejscu dziesiątek. Otrzymujemy wynik 62. Czyli za obie zabawki zapłacicie 62 złote!

Teraz przejdźmy do odejmowania. Wyobraźcie sobie, że macie 54 cukierki i zjecie 28 z nich. Ile Wam zostanie? Ponownie użyjemy metody pisemnej. Zapisujemy:
54 - 28 ----
Na miejscu jedności mamy 4 - 8. Nie możemy odjąć 8 od 4, bo 8 jest większe. Tutaj też musimy pożyczyć! Pożyczamy jedną dziesiątkę od cyfry 5 (która stoi na miejscu dziesiątek) i przekształcamy ją w 10 jedności. Nasza cyfra 4 staje się teraz 14 (bo 10 + 4), a cyfra 5 na miejscu dziesiątek staje się 4 (bo pożyczyliśmy jej jedną dziesiątkę).

Teraz możemy odjąć: 14 - 8 = 6. Zapisujemy 6 pod kreską na miejscu jedności. Następnie przechodzimy do miejsca dziesiątek. Mamy teraz 4 (bo pożyczyliśmy) - 2 = 2. Zapisujemy 2 pod kreską na miejscu dziesiątek. Wynik to 26. Zostało Wam 26 cukierków.
Te metody, dodawanie pisemne i odejmowanie pisemne, są bardzo przydatne w codziennym życiu. Pomagają nam szybko i dokładnie obliczać, kiedy kupujemy coś w sklepie, kiedy dzielimy się słodyczami, czy nawet kiedy planujemy wydatki. Kluczem jest pamiętanie o miejscach cyfr i o tym, co zrobić, gdy cyfra na miejscu, z którego odejmujemy, jest mniejsza od tej, którą odejmujemy, lub gdy suma cyfr jest większa niż 9 przy dodawaniu.
Na sprawdzianie w 5 klasie będziecie mieli okazję pokazać, jak dobrze opanowaliście te umiejętności. Nie martwcie się, praktyka czyni mistrza! Im więcej będziecie ćwiczyć, tym pewniej poczujecie się przy każdym kolejnym zadaniu.