Budowa Atomu Sprawdzian Kl 7

Atom to podstawowy składnik materii. Można go porównać do maleńkiej cegiełki, z której zbudowany jest cały wszechświat, wszystko co widzimy i czego dotykamy. Nie da się go już podzielić na mniejsze części zachowując właściwości danego pierwiastka (np. złoto, srebro, tlen).

Atom składa się z jeszcze mniejszych cząstek, zwanych cząstkami subatomowymi. Są to: protony, neutrony i elektrony.

1. Jądro atomowe:

Jądro atomowe znajduje się w samym środku atomu. Jest ono bardzo małe, ale bardzo ciężkie. W jądrze znajdują się:

• Protony: Mają ładunek dodatni (+). Liczba protonów decyduje o tym, jakim pierwiastkiem jest dany atom. Na przykład, każdy atom węgla ma 6 protonów.
• Neutrony: Nie mają ładunku (są neutralne). Mają podobną masę do protonów. Liczba neutronów w atomie danego pierwiastka może się różnić. Atomy tego samego pierwiastka, które różnią się liczbą neutronów, nazywamy izotopami.

2. Powłoki elektronowe:

Wokół jądra krążą elektrony. Elektrony mają ładunek ujemny (-). Krążą one po specjalnych orbitach, zwanych powłokami elektronowymi. Wyobraź sobie, że jądro to Słońce, a powłoki elektronowe to orbity planet.

Powłoki elektronowe są ponumerowane: K, L, M, N, itd. Każda powłoka może pomieścić określoną liczbę elektronów:

• Powłoka K (pierwsza) może pomieścić maksymalnie 2 elektrony.
• Powłoka L (druga) może pomieścić maksymalnie 8 elektronów.
• Powłoka M (trzecia) może pomieścić maksymalnie 18 elektronów (w rzeczywistości, w kl. 7 często mówi się o 8 elektronach, zanim przejdzie się do bardziej zaawansowanych modeli).

Elektrony wypełniają powłoki od najbliższej jądra (K) do najdalszej. Na przykład, atom tlenu ma 8 elektronów. Dwa z nich zajmują powłokę K, a pozostałe sześć powłokę L.

Liczba atomowa i liczba masowa:

• Liczba atomowa (Z): To liczba protonów w jądrze atomu. Określa, jaki to pierwiastek. Znajdziesz ją w układzie okresowym pierwiastków.
• Liczba masowa (A): To suma liczby protonów i neutronów w jądrze atomu.

Możemy obliczyć liczbę neutronów, odejmując liczbę atomową od liczby masowej: Liczba neutronów = A - Z. Na przykład, atom sodu (Na) ma liczbę atomową 11 i liczbę masową 23. Zatem ma 23 - 11 = 12 neutronów.

Jony:

Atom staje się jonem, gdy traci lub zyskuje elektrony. Jeśli atom straci elektrony, staje się jonem dodatnim (kationem). Jeśli atom zyska elektrony, staje się jonem ujemnym (anionem). Na przykład, atom chloru (Cl) często zyskuje jeden elektron, stając się anionem chlorkowym (Cl^-).