Ten artykuł pomoże Ci przygotować się do sprawdzianu z biologii z Rozdziału 1 dla klasy 5, wydanego przez WSIP.
Co to jest biologia? Biologia to nauka o życiu. Bada wszystkie żywe organizmy: rośliny, zwierzęta, grzyby, bakterie i inne. Dowiadujemy się, jak organizmy rosną, jak działają i jak są ze sobą powiązane.
W tym rozdziale skupimy się na kilku ważnych pojęciach.
Must Read
Organizmy żywe. Czym się charakteryzują? Organizmy żywe rosną. Na przykład, ziarno fasoli rośnie w roślinkę. Zwierzęta też rosną, od małego szczeniaka do dorosłego psa. Organizmy żywe potrzebują jedzenia. Rośliny potrzebują słońca i wody, zwierzęta potrzebują roślin lub innych zwierząt.
Organizmy żywe oddychają. Rośliny pobierają tlen i wydalają dwutlenek węgla. Zwierzęta oddychają płucami, skrzela lub przez skórę.
Organizmy żywe wydalają. To znaczy, że pozbywają się niepotrzebnych substancji. Na przykład, człowiek wydala mocz i pot.
Organizmy żywe rozmnażają się. Tworzą nowe pokolenia. Ptaki składają jaja, z których wykluwają się pisklęta. Rośliny tworzą nasiona.
Organizmy żywe reagują na bodźce. Na przykład, roślina odwraca się w stronę słońca. Pies szczeka, gdy usłyszy dźwięk.
Czym się różnią organizmy żywe od nieożywionych? Przedmioty nieożywione, jak kamień czy stół, nie rosną, nie potrzebują jedzenia, nie oddychają, nie rozmnażają się i nie reagują na bodźce w taki sam sposób jak żywe organizmy.
Przykłady organizmów żywych:
- Rośliny: drzewa, kwiaty, trawa, paprocie.
- Zwierzęta: psy, koty, ptaki, ryby, owady.
- Grzyby: pieczarki, muchomory.
- Bakterie: są bardzo małe i widać je tylko pod mikroskopem.
Środowisko życia. Gdzie żyją organizmy? Każdy organizm ma swoje środowisko. To miejsce, w którym żyje i które daje mu wszystko, czego potrzebuje do życia. Na przykład:
- Ryby żyją w wodzie. Potrzebują wody do oddychania i pływania.
- Ptaki żyją w powietrzu i na drzewach. Potrzebują powietrza do oddychania i drzew do budowania gniazd.
- Rośliny rosną w glebie. Potrzebują gleby, wody i słońca.
Każde środowisko ma swoje cechy. Na przykład, w wodzie jest mokro, jest inne ciśnienie i światło. W lesie jest cień, jest dużo drzew i innych roślin.
Pożywienie w środowisku. Organizmy w środowisku są ze sobą powiązane przez pożywienie. Rośliny są producentami – same tworzą sobie pokarm. Zwierzęta, które jedzą rośliny, to konsumenci pierwsi. Zwierzęta, które jedzą inne zwierzęta, to konsumenci drudzy.
Na przykład, w łące: * Trawa to producent. * Królik je trawę – jest konsumentem pierwszym. * Lis je królika – jest konsumentem drugim.
Podsumowanie. Rozdział 1 wprowadza nas w świat biologii. Uczymy się, czym są organizmy żywe i czym się odróżniają od przedmiotów nieożywionych. Poznajemy różne środowiska życia i to, jak organizmy są od siebie zależne dzięki pożywieniu. Powtórz sobie te informacje, a na pewno poradzisz sobie ze sprawdzianem!
