
Tkanka wzmacniająca to typ tkanki roślinnej, której głównym zadaniem jest zapewnienie roślinie wytrzymałości i elastyczności. Pomaga ona roślinie utrzymać kształt i opierać się działaniu sił zewnętrznych, takich jak wiatr czy obciążenie.
Wyróżniamy dwa główne rodzaje tkanki wzmacniającej: kolenchymę (zwarcicę) i sklerenchymę (twardzicę). Różnią się one budową i właściwościami.
Kolenchyma (zwarcica):
Must Read
- Składa się z żywych komórek.
- Komórki kolenchymy mają nierównomiernie zgrubiałe ściany komórkowe, głównie w narożach.
- Zgrubienia ścian komórkowych zbudowane są głównie z celulozy i pektyn.
- Dzięki elastycznym ścianom komórkowym, kolenchyma zapewnia roślinie elastyczność i odporność na zginanie.
- Kolenchymę znajdziemy w młodych, rosnących częściach roślin, takich jak łodygi młodych roślin, ogonki liściowe i nerwy liści.
- Przykład: Łodyga selera naciowego jest bogata w kolenchymę, co pozwala jej na wyginanie się bez łamania.
Sklerenchyma (twardzica):

- Składa się z martwych komórek w momencie dojrzałości.
- Komórki sklerenchymy mają równomiernie zgrubiałe i zdrewniałe ściany komórkowe.
- Zgrubienia ścian komórkowych zbudowane są głównie z ligniny (drzewnika).
- Lignina nadaje ścianom komórkowym twardość i sztywność.
- Sklerenchyma zapewnia roślinie wytrzymałość i sztywność, chroniąc ją przed zgnieceniem.
- Wyróżniamy dwa typy komórek sklerenchymy: włókna sklerenchymatyczne (długie, smukłe komórki) i sklereidy (krótkie, różnokształtne komórki).
- Włókna sklerenchymatyczne często występują w łodygach roślin, takich jak len czy konopie, dostarczając surowca do produkcji tkanin.
- Sklereidy nadają twardość skorupkom orzechów, pestkom owoców (np. brzoskwini) oraz miąższowi gruszek (tzw. "komórki kamienne").
Podsumowując, kolenchyma i sklerenchyma to dwie ważne tkanki wzmacniające, które różnią się budową, właściwościami i funkcją. Kolenchyma zapewnia elastyczność młodym, rosnącym częściom roślin, podczas gdy sklerenchyma nadaje twardość i sztywność dojrzałym organom.
Rozpoznając rysunek przedstawiający tkankę wzmacniającą, zwróć uwagę na obecność zgrubiałych ścian komórkowych. Jeśli komórki są żywe i zgrubienia są nierównomierne, to najprawdopodobniej jest to kolenchyma. Jeśli komórki są martwe, a zgrubienia równomierne i zdrewniałe, to jest to sklerenchyma.