Ruch jednostajnie prostoliniowy to ruch, w którym ciało porusza się po linii prostej ze stałą prędkością. Oznacza to, że ciało przebywa równe odcinki drogi w równych odstępach czasu. Nie przyspiesza ani nie zwalnia.
Prędkość (v) w ruchu jednostajnie prostoliniowym definiuje się jako stosunek przebytej drogi (s) do czasu (t), w którym ta droga została przebyta.
Wzór na prędkość w ruchu jednostajnie prostoliniowym wygląda następująco:
Must Read
v = s / t
Gdzie:
- v to prędkość (zazwyczaj wyrażana w metrach na sekundę - m/s lub kilometrach na godzinę - km/h)
- s to droga (zazwyczaj wyrażana w metrach - m lub kilometrach - km)
- t to czas (zazwyczaj wyrażany w sekundach - s lub godzinach - h)
Jak używać wzoru?
Wystarczy, że znasz dwa z trzech parametrów (v, s, t), a możesz obliczyć trzeci. Zobaczmy na przykładach:
Przykład 1:
Samochód przejechał 100 metrów (s = 100 m) w czasie 5 sekund (t = 5 s). Jaka była jego prędkość (v)?
v = s / t = 100 m / 5 s = 20 m/s
Odpowiedź: Prędkość samochodu wynosiła 20 m/s.
Przykład 2:
Rowerzysta jechał ze stałą prędkością 15 km/h (v = 15 km/h) przez 2 godziny (t = 2 h). Jaką drogę (s) przebył?
Aby obliczyć drogę, musimy przekształcić wzór: s = v * t
s = 15 km/h * 2 h = 30 km
Odpowiedź: Rowerzysta przebył drogę 30 km.
Przykład 3:
Pociąg jadący ze stałą prędkością 80 km/h (v = 80 km/h) przebył drogę 400 km (s = 400 km). Ile czasu (t) trwała podróż?
Aby obliczyć czas, musimy przekształcić wzór: t = s / v
t = 400 km / 80 km/h = 5 h
Odpowiedź: Podróż trwała 5 godzin.
Zapamiętaj: Zawsze sprawdź, czy jednostki są zgodne (np. metry i sekundy, kilometry i godziny). Jeśli nie są, musisz je przeliczyć przed użyciem wzoru.
Wzór v = s / t jest fundamentalny w fizyce i pozwala na obliczanie prędkości, drogi lub czasu w ruchu jednostajnie prostoliniowym. Zrozumienie tego wzoru jest kluczowe do dalszej nauki fizyki.
