W klasie 6 uczymy się o stronie czynnej i biernej czasownika. To ważne, żeby dobrze to zrozumieć.
Strona czynna pokazuje, że podmiot wykonuje jakąś czynność. Innymi słowy, osoba lub rzecz o której mówimy, coś robi. Na przykład: Pies szczeka. Pies (podmiot) wykonuje czynność (szczeka).
Strona bierna pokazuje, że podmiot jest poddawany jakiejś czynności. To znaczy, że osoba lub rzecz o której mówimy, jest obiektem działania. Na przykład: List został napisany przez Kasię. List (podmiot) nie pisze sam, tylko jest pisany przez Kasię.
Must Read
Jak rozpoznać stronę czynną? Najłatwiej, gdy w zdaniu widzimy, że ktoś (lub coś) aktywnie działa. Na przykład:
- Mama piecze ciasto. (Mama robi coś aktywnie).
- Kotek śpi na kanapie. (Kotek wykonuje czynność spania).
Jak rozpoznać stronę bierną? Strona bierna często zawiera słowo "został", "została", "zostało" lub podobne formy czasownika "być" (jest, był, będzie) połączone z imiesłowem biernym (np. napisany, zrobiony, ugotowany). Zazwyczaj też wiemy, kto lub co wykonało daną czynność. Na przykład:
- Obraz został namalowany przez artystę. (Obraz jest obiektem działania, artysta maluje).
- Kolacja została ugotowana przez tatę. (Kolacja jest obiektem działania, tata gotuje).
Tworzenie strony biernej: Żeby zamienić zdanie ze strony czynnej na stronę bierną, musimy trochę pokombinować. Spójrzmy na przykład:
Strona czynna: Dzieci posprzątały pokój.
Strona bierna: Pokój został posprzątany przez dzieci.
Co się stało? Pokój (obiekt w stronie czynnej) stał się podmiotem w stronie biernej. Użyliśmy czasownika "zostać" i imiesłowu biernego ("posprzątany"). Dodaliśmy też informację "przez dzieci", żeby powiedzieć, kto wykonał czynność.
Ćwiczenie: Spróbujmy zamienić zdania ze strony czynnej na bierną:
Strona czynna: Uczeń czyta książkę.
Strona bierna: Książka jest czytana przez ucznia.
Pamiętaj! Nie wszystkie zdania da się zamienić ze strony czynnej na bierną. Trzeba się zastanowić, czy to w ogóle ma sens.
Zrozumienie strony czynnej i biernej czasownika wymaga praktyki. Im więcej ćwiczeń zrobisz, tym łatwiej będzie Ci rozpoznać i tworzyć zdania w stronie czynnej i biernej.
