Hej! Przygotowujesz się do sprawdzianu z geografii z działu 1 dla klasy 7? Super! Rozłożymy to na czynniki pierwsze, żeby wszystko było jasne.
Na początek, o czym w ogóle jest ten dział? Najczęściej dotyczy on podstaw geografii: Ziemi jako planety, jej kształtu, ruchów i skutków tych ruchów. To taki geograficzny fundament.
Kluczowe pojęcie to kształt Ziemi. Wbrew pozorom, Ziemia nie jest idealną kulą! Mówimy, że ma kształt geoidy. To taki nieregularny kształt, uwzględniający nierówności terenu i różnice w grawitacji. Pomyśl o lekko spłaszczonej piłce.
Must Read
Kolejny ważny element to ruch obrotowy Ziemi. Ziemia kręci się wokół własnej osi. To właśnie dzięki temu mamy dzień i noc! Jeden pełny obrót trwa około 24 godzin. Wyobraź sobie, że jesteś na karuzeli – tak samo Ziemia kręci się z nami wszystkimi.
Skutki ruchu obrotowego są naprawdę istotne. Po pierwsze, mamy dobę. Po drugie, występuje siła Coriolisa. To siła, która powoduje odchylanie się ciał poruszających się po powierzchni Ziemi. Na półkuli północnej odchylenie jest w prawo, a na południowej w lewo. To wpływa np. na kierunek wiatrów i prądów morskich.
Następny ruch to ruch obiegowy Ziemi. Ziemia krąży wokół Słońca po elipsie. Jeden obieg trwa około 365 dni, czyli rok. To dlatego mamy pory roku.
Oś ziemska jest nachylona pod kątem około 23,5 stopnia. To nachylenie osi w połączeniu z ruchem obiegowym powoduje, że w różnych miejscach Ziemi dociera różna ilość światła słonecznego w różnych porach roku. Dlatego latem na półkuli północnej jest ciepło, a zimą zimno.
Warto też znać pojęcia równonocy i przesilenia. Równonoc występuje wtedy, gdy dzień i noc trwają mniej więcej tyle samo. Przesilenie to moment, gdy dzień jest najdłuższy (przesilenie letnie) lub najkrótszy (przesilenie zimowe).
Strefy oświetlenia Ziemi to podział ze względu na ilość docierającego światła słonecznego. Mamy strefę równikową, dwie strefy umiarkowane i dwie strefy polarne. W strefie równikowej jest ciepło przez cały rok, a w strefach polarnych zimno.
Na koniec, przypomnij sobie, co to są współrzędne geograficzne: szerokość i długość geograficzna. Pozwalają one dokładnie określić położenie każdego punktu na Ziemi. Szerokość geograficzna to odległość od równika, a długość geograficzna to odległość od południka zerowego (Greenwich).
Zapamiętaj te pojęcia i spróbuj skojarzyć je z przykładami z życia codziennego. Pomyśl o tym, jak pory roku wpływają na Twoje ubrania i aktywności. Zastanów się, dlaczego w jednym kraju jest zimno, a w innym gorąco. Powodzenia na sprawdzianie!
