
Okres próbny w zakonie przed nowicjatem, czyli tzw. postulat, to czas wstępnego zapoznania się z życiem zakonnym. Jest to etap, który poprzedza formalne wstąpienie do nowicjatu i ma pomóc kandydatowi/kandydatce w podjęciu świadomej decyzji.
Czym jest postulat? To okres spędzony we wspólnocie zakonnej, ale jeszcze nie jako pełnoprawny członek. Kandydat/kandydatka, zwany/zwana postulantem/postulantką, uczestniczy w życiu zakonu, poznaje jego specyfikę, charyzmat oraz zasady funkcjonowania. To czas wzajemnego poznawania się – zarówno kandydata/kandydatki przez zakon, jak i zakonu przez kandydata/kandydatkę.
Jak przebiega postulat? Zazwyczaj trwa od kilku miesięcy do roku. Program postulatu jest różny w zależności od zakonu. Ogólnie rzecz biorąc, postulant/postulantka:
Must Read
- Mieszka we wspólnocie zakonnej: Dzieli codzienne życie z zakonnikami/zakonnicami.
- Uczestniczy w modlitwach: Bierze udział w modlitwach wspólnotowych, liturgii godzin, mszach świętych.
- Wykonuje proste prace: Pomaga w codziennych obowiązkach, np. w kuchni, ogrodzie, sprzątaniu.
- Uczestniczy w zajęciach formacyjnych: Słucha konferencji, bierze udział w spotkaniach, dyskusjach na temat życia zakonnego, duchowości, historii zakonu.
- Ma kontakt z osobą odpowiedzialną za formację: Rozmawia z przełożonym/przełożoną lub osobą wyznaczoną do opieki nad postulantami, dzieli się swoimi przemyśleniami i wątpliwościami.
- Poznaje specyfikę danego zakonu: Uczy się o charyzmacie założyciela/założycielki, historii zakonu, jego działalności i zasadach.
Cel postulatu: Głównym celem jest rozeznanie powołania. Postulat pomaga odpowiedzieć na pytania: Czy życie zakonne jest dla mnie? Czy odnajduję się w tym konkretnym zakonie? Czy jestem gotów/gotowa podjąć życie zgodnie z radami ewangelicznymi: czystością, ubóstwem i posłuszeństwem?
Po postulacie: Po zakończeniu postulatu postulant/postulantka i przełożeni zakonu podejmują decyzję. Jeśli obie strony są przekonane o słuszności powołania, kandydat/kandydatka zostaje dopuszczony/dopuszczona do nowicjatu. Jeśli jednak pojawią się wątpliwości lub przeszkody, postulat może zostać przedłużony lub zakończony. Zakończenie postulatu nie oznacza porażki. Jest to znak, że Bóg powołuje kandydata/kandydatkę do innej drogi życia.

Przykład: Wyobraźmy sobie młodą kobietę, Anię, która czuje powołanie do życia zakonnego. Zgłasza się do zakonu Sióstr Karmelitanek Bosych. Przed wstąpieniem do nowicjatu spędza kilka miesięcy jako postulantka. Mieszka z siostrami, modli się z nimi, pomaga w pracach domowych, uczestniczy w konferencjach i rozmawia z przełożoną. Ania poznaje życie karmelitańskie od wewnątrz i ma czas, by zastanowić się, czy to jest jej droga. Przełożone obserwują Anię i oceniają jej predyspozycje do życia zakonnego.
Podsumowując, postulat to ważny etap, który umożliwia kandydatowi/kandydatce gruntowne przygotowanie do życia zakonnego i podjęcie świadomej decyzji o wstąpieniu do nowicjatu. Jest to czas próby, ale przede wszystkim czas łaski i rozeznawania woli Bożej.