Działania pisemne to sposoby wykonywania obliczeń, które pozwalają na rozwiązywanie trudniejszych przykładów, zwłaszcza tych z dużymi liczbami. Używamy ich, gdy nie możemy obliczyć wyniku w pamięci. Są to głównie dodawanie pisemne, odejmowanie pisemne, mnożenie pisemne i dzielenie pisemne.
Dodawanie pisemne:
Układamy liczby jedna pod drugą, tak aby jedności były pod jednościami, dziesiątki pod dziesiątkami, i tak dalej. Zaczynamy dodawać od prawej strony, czyli od kolumny jedności. Jeśli suma w kolumnie jest większa niż 9, przenosimy "1" do następnej kolumny (czyli do lewej).
Must Read
Przykład: 257 + 135
257
+ 135
-------
392
7 + 5 = 12. Piszemy 2, a 1 przenosimy nad 5. Następnie 1 + 5 + 3 = 9. Piszemy 9. Na końcu 2 + 1 = 3. Piszemy 3. Wynik to 392.
Odejmowanie pisemne:
Układamy liczby tak samo jak przy dodawaniu. Zaczynamy odejmować od prawej strony. Jeśli cyfra na górze jest mniejsza od cyfry na dole, musimy "pożyczyć" 1 z kolumny obok (czyli z lewej). "Pożyczona" jedynka zamienia się w 10, które dodajemy do cyfry na górze.
Przykład: 423 - 156
423
- 156
-------
267
3 - 6 nie możemy odjąć. Pożyczamy 1 od 2 (zostaje 1). 3 zamienia się w 13. 13 - 6 = 7. Piszemy 7. Następnie 1 - 5 nie możemy odjąć. Pożyczamy 1 od 4 (zostaje 3). 1 zamienia się w 11. 11 - 5 = 6. Piszemy 6. Na końcu 3 - 1 = 2. Piszemy 2. Wynik to 267.
Mnożenie pisemne:
Mnożymy każdą cyfrę jednej liczby przez każdą cyfrę drugiej liczby. Ważne jest odpowiednie umieszczenie wyników cząstkowych, przesuwając je o jedno miejsce w lewo przy mnożeniu przez kolejne cyfry. Na końcu dodajemy te wyniki.
Przykład: 23 x 14
23
x 14
-------
92 (23 x 4)
+230 (23 x 10)
-------
322
Najpierw mnożymy 23 przez 4. Wynik to 92. Następnie mnożymy 23 przez 1 (w zasadzie przez 10, bo 1 jest w miejscu dziesiątek). Wynik to 23. Dopisujemy do niego zero, więc mamy 230. Dodajemy 92 i 230. Wynik to 322.
Dzielenie pisemne:
Dzielenie pisemne to proces krok po kroku, w którym dzielimy liczbę (dzielną) przez inną liczbę (dzielnik), aby znaleźć wynik (iloraz) i ewentualną resztę.
Przykład: 156 : 12
13
12| 156
-12
----
36
-36
----
0
Ile razy 12 mieści się w 15? Raz (1). Piszemy 1 nad 5. 1 x 12 = 12. Odemujemy 12 od 15. Zostaje 3. Spisujemy 6. Ile razy 12 mieści się w 36? Trzy razy (3). Piszemy 3 obok 1. 3 x 12 = 36. Odemujemy 36 od 36. Zostaje 0. Wynik to 13.
Ćwiczenie działań pisemnych jest bardzo ważne, aby dobrze opanować matematykę. Pamiętaj o dokładności i systematyczności!
